فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٠ - نگاهى به اختلاف فتاواى آية الله خويى و شهيد صدر در باب بيع محمد رحمانى
است نه از جهت خصوصيت وويژگى عوض و «اشترا» عبارت است از: پرداخت ثمن از سوى مشترى درمقابل تأمين غرض مشترى. بنابراين كسى كه شكر را مىفروشد و قصد دارد ماليت شكر را ضمن ثمنى كه از سوى مشترى پرداخت مىشود تأمين كند بايع و مشترى كسى است كه شكر را مىخرد چون نياز او را تأمين مىكند. پس اگر قصد و غرض خريدار و فروشنده يك چيز باشد مانند مبادله كتاب به كتاب، بيع به شمار نمى آيد، بلكه معامله مستقلى خواهد بود. (٦٤)
شهيدصدر: «بيع» عبارت است از: مبادله با در نظر داشتن اختلاف قصد دو طرف مبادله، زيرا قصد يكى از آنها(فروشنده) ماليت و قصد ديگرى(خريدار) مال است.
بنابراين اگر قصد هردو يكى باشد، بيع نيست؛ هرچند «مبادله» برآن اطلاق مىشود. (٦٥)
حكم صورت وحدت فروشنده و خريدار
آية اللّه خويى: اگر يك نفر ولى يا وكيل فروشنده و خريدار باشد نبايد فقط به ايجاب بسنده كند، بلكه قبول را نيز بايد بگويد. (٦٦)
شهيدصدر: دور نيست ايجاب و قبول نسبت به ولى يا وكيل ازسوى دو طرف معامله با يك انشاء محقق شود. (٦٧)
تطابق ميان ايجاب و قبول
آية اللّه خويى: ظاهرا تطابق ميان ايجاب و قبول درثمن(بها) و مثمن(كالا) و توابع آنها لازم است. (٦٨)
(٦٤) مسأله ١،ص١٣.
(٦٥) مسأله ١،ص٢٠.
(٦٦) مسأله ٤٨،ص١٤.
(٦٧) مسأله ٢،ص٢٠.
(٦٨) مسأله ٥٠،ص١٤.