فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٥ - معرفى تفصيلى كتاب فقهىمعالم الدين و ملاذالمجتهدين سيّدمهدى طباطبايى
اوّلا، ترتيب منطقى و منظم مؤلّف دربيان مسائل فقهى بيشتر مشخّص شود و ثانيا، علاقه مندان به مطالعه و پى گيرى مطالب كتاب با فصل ها و بخش هاى مختلف آن آشنايى اجمالى داشته باشند.
ياد آورمىشويم كه مؤلّف درذيل هريك از عناوين جزئى، با عنوان «مسأله»يا «فرع» موضوعات و احكام آنها را بيان و تحقيق مىكند. همچنين كتاب معالم به طور مستقل تأليف شده و شرح بركتابى نيست.
٣. روش طرح مسائل فقهى
دراين جا مىخواهيم جزئى تر، درباره سير مباحثى كه مؤلّف، در ذيل هريك از فروع و مسائل فقهى مطرح مىكند، سخن بگوييم. البته با توجّه به استدلالى بودن كتاب، اين بررسى از آن روى اهميّت پيدا مىكند كه در مقايسه آن با اسلوب هاى ديگر، بخصوص روش فقيهان معاصر و فقه تطوّر يافته امروز، ببينيم تا چه حدّ اين روش درتفهيم مطالب از يك سو و دستيابى سريع تر و بهتر به نتيجه از سوى ديگر، موفّق بوده، و مىتوان آن را منشأ تحوّل روش و اسلوب بحث فقهى پس از صاحب معالم قلمداد كرد.
ترتيب كلّى و عمومى بحث ها، در ذيل هرمسأله به شرح زير است:
١.٣. بيان صورت مسأله
دراين مورد معمولا حكمى بيان مىشود كه مورد قبول مؤلّف بوده و درآخر نيز همان را مورد استنباط قرار مىدهد. ديگر اين كه اين حكم، كليّات مورد اتّفاق را در بر مىگيرد و اگر فروع و جوانب ديگرى نيز درآن مسأله وجود داشته باشد، پس از توضيح و تبيين آن حكم كلّى، ايراد مىشود و به تفصيل مورد ارزيابى و تحليل قرار مىگيرد.
امّا درمورد موضوع، هرجا نيازمند توضيح و شرح لغوى و اصطلاحى باشد، پيش از پرداختن به حكم، تا آن جا كه شبهه وابهامى درمورد آن باقى نماند، مورد بررسى قرار مىگيرد.