٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٤ - نقش زمان در تحول سيره ها و واژگان از نگاه شهيدصدر احمد مبلّغى

تطوّر سيره ها

سه نوع تأثير گذارى را مى‌توان براى زمان در ارتباط با سيره ها درنظر گرفت:

نوع اوّل: سيره اى با گذشت زمان از ميان برود. گاه سيره اى كه از ميان رفته در زمان شارع وجود داشته است كه اين، مورد بحث ماست.

كوشش براى شناخت سيره هايى از اين دست چه فايده اى در بردارد؟ پاسخ روشن است در آينه سيره هايى كه در زمان شارع وجود داشته اند مى‌توان احكام شارع را ديد؛ زيرا اين سيره ها درصورت متشرّعه بودن، از آبشخور شرع سرچشمه مى‌گيرند و درصورت عقلايى بودن و عدم ردع از آنها، راهى مطمئن به سوى ديدگاه شرع هستند.

بنابراين نبايد پنداشت كه بررسى سيره هايى زوال يافته از اين دست بى نتيجه است. گاه با بررسى و شناخت اين سيره ها مى‌توان از زير سايه سنگين برداشت هايى كه فقيهان درطول تاريخ از برخى روايات كرده اند، بيرون رفت. در مثل فقيهان براساس فهم خويش از روايات، فتوا به نجاست كفار داده‌اند. دراين ميان شهيد صدر با توجّه به سيره مسلمانان درصدر اسلام در عدم اجتناب از كفار و مشركان نگاهى نو به مسأله مى‌اندازد.

وى دليل وجود چنين سيره اى را آن مى‌داند كه از يك طرف مسلمانان درآن زمان به شدت با مشركان درارتباط و اختلاط بودند. و علايق و خويشاوندى ميانشان برقرار بود و از طرف ديگر اگر درآن شرايط و با ارتباط گسترده، اجتناب از آنها مى‌كرده اند يا پيامبر(ص) آنان را از اين اختلاط باز مى‌داشته است، عادتا به لحاظ اهميّت پديده به ما مى‌رسيد و چون اين مسأله انتشار نيافته و درتاريخ منعكس نشده است، درمى‌يابيم كه چنين سيره اى وجود داشته است. (٨)


(٨) ر.ك: بحوث في شرح العروه،ج٣،ص٢٤٢.