سلوك نخست فرض سلوك جايگزين تعيّن يابد و سلوك بديل نيز بيانگر پديده اجتماعى غريبى باشد كه اگر واقعا تحقق مى‌يافت [درتاريخ] ثبت مى‌شد و به ما مى‌رسيد، ازآن جهت كه برخلاف سلوك مأنوس است و چون ثبت نشده، دانسته مى‌شود كه آنچه درخارج وقوع يافته است سلوك نخست است، نه سلوك بديل. (١٤)

ب) نرسيدن لوازم يك سيره به ما: اگر مسأله اى ويژگى هاى زير را دارا باشد، مى‌توان سيرهزمان معصوم(ع) را نسبت به آن كشف كرد:

* به گونه اى باشد كه فرض عدم شكل گيرى سيره درآن، غير معقول بنمايد(همان ويژگى اوّل درقسم پيشين).

* به گونه اى باشد كه بتوان سيره مفروض را تقسيمى ثنايى كرد به همان گونه كه در دسته قبل گذشت؛ با اين تفاوت كه در قسم پيشين، سيره اى را كه هم اكنون و دراين عصر موجود است، در نظر مى‌گيريم و بى آن كه زحمتى به خود دهيم، غير آن را گونه دوم در نظرمى آوريم و تقسيم ثنايى را به اين صورت شكل مى‌دهيم؛ درحالى كه دراين دسته لزومى ندارد كه سيره‌اى هم اكنون وجود داشته باشد بلكه مى‌توان هر دو قسم سيره را فرضى تلقّى كرد و نيز برخلاف دسته اول كه تقسيم ثنايى با اضافه كردن عنوان غير به سيره موجود شكل مى‌گيرد. در اين دسته هردو سيره به صورتى مشخّص و تعريف شده در نظر گرفته مى‌شود؛ زيرا با تكيه برهمين مشخّصه مى‌خواهيم سيره واقعى در عصر معصوم(ع) را شناسايى كنيم، مانند مثالى كه شهيدصدر ذكر مى‌كند؛ مثال سيره اكتفا به مقدارى از كف دست براى مسح در وضو و سيره مسح با تمام كف. (١٥)

(١٤) دروس في علم الاصول،ج١،ص٢٨٠.
(١٥) دروس في علم الاصول،ج١،ص٢٧٩.