اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ١٠١ - ملّا محمّد باقر یزدی
ملّا محمّد باقر یزدی*
ملّا محمّد باقر بن زین العابدین بن محمّد طاهر یزدی، دانشمند و ریاضیدان معروف قرن یازدهم هجری است. در جوانی به اصفهان آمد و نزد دانشمندان این شهر خصوصاً شیخ بهائی به تحصیل پرداخت و در اغلب علوم مهارت یافت و به تدریس هیئت و ریاضی مشغول شد. فرزندش محمّد حسین و نیز شیخ محمّد حسین اردبیلی و دامادش سیّد محمّد باقر اردوبادی از شاگردان او به شمار می روند.[١]
این کتابها و رساله ها از تألیفات اوست:
١. «عیون الحساب»، مهمترین تألیف او است که نواده اش محمّد باقر بن محمّد حسین یزدی آن را شرح نموده است. ٢. «شرح المقاله العاشره من تحریر أصول أقلیدس» ٣. «حاشیه بر تحریر الکره و الاسطوانه» ٤. «شرح الأشکال الکریه» منالاوس ٥. «فتوحات غیبیه فی براهین أعمال الهندسیه» که به فارسی در شرح «براهین الأعمال الهندسیّه» تألیف ابوالوفاء بوزجانی نوشته شده است. ٦. «حاشیه بر اکر ثاوذوسیوس» ٧. «مطالع الأنوار فی معرفه الأسطرلاب» که به فارسی به نام شاه صفی و در باب شناختن جهت قبله تألیف گردیده است. ٨. «حاشیه علی التکمله» ٩. «تحصیل العددین المتحابین» به عربی.[٢]
وی تا سال ١٠٤٧ه.ق در قید حیات بوده و تاریخ دقیق درگذشت او معلوم نیست.[٣]
[١] بزرگان فرهنگ و تاریخ اصفهان، خطی.
[٢] زندگینامه ریاضیدانان دوره اسلامی، صص ٤٤١-٤٣٦ و منبع پیشین.
[٣] سایر منابع: تاریخ فلاسفه اسلام، صص ١٦١ و ١٦٢؛ تاریخ علوم اسلامی، صص ١٤٣ و ١٥٦؛ فلاسفه شیعه، ص٩٩؛ دائره المعارف دانش بشر، ص٢٨؛ تاریخ علم در ایران، ج٢، ص٩٠٧؛ احوال و آثار خواجه نصیرالدّین طوسی، صص ٣٥٠ و ٣٥١؛ الرّوضه النّضره، صص ٧٥ و ٧٦؛ تاریخ ادبیات در ایران، ج٥، بخش اول، صص ٣٥٠-٣٤٨؛ کارنامه ایرانیان در زمینه نوآوری های ریاضیات نجوم و گاهشماری، صص ١٤٠ و ١٤١.