اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٨١٥ - میرزا حسین مُشرِف اصفهانی
گویم دلم از کمند تو خواهد رهید و تو
خندان نگه به طرّه طرّار می کنی
صد جان به یک نگه نخری از هجوم خلق
چندین زیان ز گرمی بازار می کنی[١]
سیّد محمّدحسین مرتضوی*
سیّد محمّدحسین مرتضوی فروشانی، عالم فاضل کامل، در سِدِه [خمینی شهر] متولّد شد. در اصفهان از محضر بزرگانی چون سیّد محمّدباقر درچه ای، میرزا ابوالمعالی کلباسی و آخوند کاشی بهره برد و سپس به زادگاه خود بازگشت. او عالمی متواضع و مقبول نزد علماء و مردم بود. سرانجام پس از وفات در قبرستان شیری خمینی شهر مدفون شد.[٢]
میرزا حسین مُشرِف اصفهانی
میرزا حسین مُشرِف اصفهانی، شاعر ادیب. از صاحب منصبان درباره صفوی بوده و مدّتی متصدّی امور اصطبل شاه سلطان حسین شده است. طبعش به هزل و مزاح مایل بوده است. زمانی مدّعی شد، می تواند بر وزن خمسه نظامی و مثنوی امیرخسرو دهلوی اشعاری بگوید که حتّی یک بیت آن بامعنی نباشد. اگر از عهده برآمد به ازای هر بیت بی معنی مثقالی سیم ناب بگیرد و اگر بیتش دارای معنی بود، به جای هر بیت یکی از دندان های او را بکنند و بر مغزش بکوبند. او شعرها را سرود. عاقبت از اشعار او سه بیت با معنی پیدا کرده و سه دندان او را کنده و بر سرش کوفتند و باقی اشعار را مطابق وعده
[١] تذکر نگارستان دارا، ج١، صص ١٢٦ و ١٢٧؛ تذکره انجمن خاقان، صص ٢٩٨؛ تذکره منظوم رشحه، ص٦٢؛ مجمع الفصحاء، ج٥، صص ٩٧١ و ٩٧٢؛ تذکره حدیقه الشعراء، ج٣، صص ١٥٢٦ و ١٥٢٧؛ تذکره ریاض العارفین، (چ سال ١٣٤٤ش)، ص٥١٧؛ تذکره دلگشا، صص ٤٥٩ و ٤٦٠؛ تاریخ ادبیات ایران (شفق)، صص ٥٨٢ و ٥٨٣؛ ریحانهالادب، ج٥، صص ٢٠٢ و ٢٠٣؛ الذریعه، ج٩، ص٩٦٦؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج٢، ص٩٩٥؛ اکسیر التّواریخ، ص٢٥٩.
[٢] خمینی شهر، شهری که از نو باید شناخت، صص٢١٨ و ٢١٩.