اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٧٣٧ - ملّا محمّد حسین قمشه ای کبیر
ملّا محمّد حسین قمشه ای کبیر
آخوند ملّا محمّد حسین کبیر بن محمّد قاسم قمشه ای نجفی، عالم کامل و فقیه محقّق، از علمای عالیقدر قرن سیزدهم و چهاردهم هجری. در سال ١٢٥٠ق متولّد شده است. وی از اعقاب ملّا شمس الدّین بحرینی است. پس از تحصیلات مقدماتی به نجف اشرف رفته و در اواخر عمر شیخ مرتضی انصاری در درس ایشان حاضر شد و پس از وفات او نزد سیّد حسین کوه کمری، میرزا محمّد حسن شیرازی، میرزا حبیب اللَّه رشتی به تحصیل پرداخته و به اجتهاد نائل شد و به تدریس فقه و اصول پرداخت.
او دوره های «جواهر الکلام»، «وافی»، «مستند»، «بحارالانوار» و «وسائل الشیعه» را از روی خطوط مؤلفین آنها تصحیح نمود.
در جریان حمله انگلیسی ها به عراق و نهضت مقاومت عشایر و مردم بین النّهرین و علماء آنجا به رهبری میرزا محمّد تقی شیرازی (انقلاب ١٩٢٠م عراق) شرکت فعال داشت.
وی سرانجام در حدود ١٢ محرّم ١٣٣٦ق در سن ٨٦ سالگی در نجف اشرف وفات یافته و در ایوان مقبره شیخ الشریعه اصفهانی در صحن مطهر حرم حضرت علی علیه السلام در نجف اشرف مدفون گردید.
ایشان را تألیفاتی است که از آن جمله است:
١. «ادلّه الرشاد فی شرح نجاه العباد» در ١٨ مجلّد ٢. «خضابیه» که در ١٣ رمضان ١٣١٠ق از تألیف آن فراغت یافته است. ٣. «حاشیه الرّوضه البهیّه» ٤. «زیارت عاشورا و کیفیت آن» ٥. «عُدَّهِ طریقِ التّحقیق» ٦. «آداب حمام»
ارشد اولاد او میرزا محمّد حسن از فضلای آن عهد بوده که به فاصله چند ماه در رمضان ١٣٣٦ق وفات یافته است.[١]
[١] دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج١، ص٥٥١؛ زندگانی و شخصیت شیخ انصاری، ص٢٥٢؛ نقباء البشر، ج٢، صص ٦٣٥ و ٦٣٦؛ الذّریعه، ج١، ص٤٠٢ و ج٦، ص٩٤ و ج٧، ص١٧٦؛ میرزای شیرازی (ترجمه هدیه الرّازی)، ص١٣٧؛ جغرافیای تاریخی شهرستان شهرضا، ص٧٩-٧٧؛ فوائد الرضویه، ج٢، ص٥٢٨؛ رجال اصفهان، ص١٦٦؛ تاریخ شهرضا، ص٧٥.