اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٤٧٤ - میرزا محمّد حسن منجم اصفهانی
میرزا محمّد حسن منجم اصفهانی
میرزا محمّد حسن بن میرزا محمّد حسین بن بدیع الزمان منجم باشی حسینی گنابادی اصفهانی، از دانشمندان و ریاضیدانان و منجّمین اصفهان در قرن سیزدهم هجری بوده و پس از فوت پدر منجم باشی دربار فتحعلی شاه شده و به لقب «رئیس المنجمین» مفتخر شد. او در ١٦ ربیع الثّانی ١٢١٢ق متولّد و در شب ١٩ ذیقعده ١٢٨٩ق در طهران وفات یافته و در مقبره علی بن بابویه در قم مدفون گردید.
احکام او بسیار مشهور است. از جمله خبر فتح هرات را قبلاً به اطلاع دستگاه دولتی رسانده است.[١] آثاری از او در کتابخانه ها موجود است از جمله:
١. «مشارق الانوار» مشتمل بر مقدمه و چهار مقاله و خاتمه در استخراج زایجه مولود، مصدّر به نام فتحعلی شاه، نسخه به شماره ٩٢٦٠ در کتابخانه آستان قدس رضوی موجود است.[٢]
٢. استخراج زایجه منوچهرخان معتمدالدّوله، موجود به شماره ٤٠٣١ در کتابخانه مجلس شورای اسلامی[٣]
[٣. استخراج طالع مظفرالدّین شاه، موجود به شماره ٧٠٦٤ در کتابخانه آیت اللَّه مرعشی نجفی.[٤]
٤. زایجه یا طالع نامه محمّد رضا میرزا موجود در کتابخانه مجلس شورای اسلامی.[٥]]
فرزندش سیّد مهدی ملقّب به «منجم باشی» و ساکن طهران بوده و تا سال ١٣٠٦ق زنده بوده است.
[١] چهل سال تاریخ ایران (المآثر و الآثار)، ج١، صص ٢٥٥ و ٢٥٦؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج١، صص ٣٣٤ و ٣٣٥؛ الکرام البرره، ج١، ص٣٢٢.
[٢] فهرست رضوی، ج٨، ص٤٢٩.
[٣] فهرست مجلس، ج١١، ص٣٥.
[٤] فهرست مرعشی، ج١٨، صص ٢٣٠ .٢٢٩.
[٥] فهرست مجلس، ج٢، ص٢٣٧.