اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٤٩٣ - سیّد حسن طالقانی نجفی
به سوی مردم دانا نظر ای دوست
که خوپذیر بود نفس تو به آسانی
چنانکه خوی بد و نیک همچو آینه است
به روح نقش ببندد ز علم و نادانی[١]
شیخ حسن دُریاب*
شیخ حسن دُریاب فرزند عباسعلی واعظ صالح، در سال ١٢٨٠ش در دولت آباد بُرخوار اصفهان متولّد شد. از نوجوانی به تحصیل علوم دینی مشغول شد و مدّتی بعد با پدرش به نجف اشرف مهاجرت کرد و از درس اساتید عالیقدر آنجا خصوصاً آیات عظام سیّد ابوالحسن اصفهانی و سیّد محسن حکیم بهره برد.
او در کنار تحصیل به وعظ و ارشاد و تهذیب نفوس مردم و ترویج دین مشغول بود. او عالمی زاهد، متواضع، اهل مطالعه بود. و اوقات را به عبادت و تهجّد سپری می ساخت. از مصائب زندگی او شهادت فرزند برومندش در زندان رژیم بعثی حاکم بر عراق بود که آنرا با توکّل و صبر بر خویش هموار ساخت.
در سال ١٤٢١ق به ایران آمد و در شهر مقدّس قم ساکن شد و سرانجام در ٥ شوال ١٤٢٦ق به رحمت الهی واصل شد و پیکرش در قبرستان علی بن جعفر قم مدفون شد. وی ٩پسر داشت که ٧نفر از آنان در کسوت روحانیّت به تحقیق و ترویج دین مشغولند.[٢]
سیّد حسن طالقانی نجفی
سیّد حسن طالقانی عالم کامل و حکیم عارف، از علمای قرن دوازدهم هجری.
حزین لاهیجی شاگردش او را «از اعاظم علماء و اکابر عرفا» دانسته و می نویسد:
[١] تذکره شعرای معاصر اصفهان، ص٤٣٤.
[٢] یاداشت های آقای رحیم قاسمی.