اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٨٥٧ - میرزا حیدرعلی ندیم الملک
ای آهوی خوش نگاه صحرای ختن
آرامِ دلِ حزین غمدیده من
تا بزم من از شمع جمالت افروخت
پروانه درآمد که چراغت روشن[١]
میرزا حیدرعلی ندیم الملک
میرزا حیدرعلی ندیم الملک معروف به «فخرالادباء» فرزند محمّدمهدی بن ملّا هاشم مبارکه ای لنجانی اصفهانی، نویسنده و ادیب دانشمند در قرن چهاردهم هجری. [در شب سه شنبه ١٨ رمضان ١٢٨٤ق در اصفهان متولّد شد. در اصفهان نزد جمعی از فضلاء خصوصاً میرزا محمّدحسین همدانی تحصیل کرد و همچنین زبان فرانسه را آموخت و با علوم جدید رایج در اروپا آشنا شد.]
او مردی بود بسیار فاضل و ادیب و سخندان و بلند طبع و کریم النّفس و خط تحریری را خوب می نوشت [او در طهران به خاطر دانش و تجربه خود مصاحب «محمّدحسن میرزا» ولیعهد احمدشاه شد و لقب «ندیم باشی» و سپس «ندیم الملک» گرفت. امّا پس از دگرگونی اوضاع از طهران به اصفهان بازگشته و در فقر و قناعت زندگی را سپری نمود تا اینکه در شب پنج شنبه ٢٨ جمادی الثّانی ١٣٥٧ق در مریضخانه انگلیس (بیمارستان عیسی بن مریم فعلی) اصفهان وفات یافته و در تخت فولاد مدفون شد.[٢]]
کتب زیر از تألیفات اوست:
١. «تاریخ اصفهان» به اختصار که نسخه ای از آن در کتابخانه مدرسه چهلستون مسجد جامع طهران و نسخه ای دیگر به شماره ١١٤٦٥ در کتابخانه عمومی اصفهان موجود بوده است.[٣] این کتاب با عنوان «تاریخ مختصر اصفهان» به چاپ رسیده است. [٤]
[١] تذکره نصرآبادی، ج١، صص ٢٧٢ و ٢٧٣؛ تذکره روز روشن، ص٥٩٩؛ دانشمندان آذربایجان، ص٢٩٣.
[٢] دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج٢، ص١٠١٩؛ مکارم الآثار، ج٧، صص ٢٥٧٩ و ٢٥٨٠؛ دیوان طرب: مقدمه، ص١٣٨.
[٣] آشنایی با چند نسخه خطی، ج١، ص٣٤٦؛ فهرست عمومی اصفهان، ج١، ص١٥.
[٤] فرهنگ ایران زمین، ج١٢، سال ١٣٤٣ش، صص١٧٣-١٤٥.