قالُوا يا أَبانا إِنَّا ذَهَبْنا نَسْتَبِقُ وَ تَرَكْنا يُوسُفَ عِنْدَ مَتاعِنا فَأَكَلَهُ الذِّئْبُ وَ ما أَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَنا وَ لَوْ كُنَّا صادِقِينَ‌ وَ جاؤُ عَلى‌ قَمِيصِهِ بِدَمٍ كَذِبٍ قالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَمْراً فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَ اللَّهُ الْمُسْتَعانُ عَلى‌ ما تَصِفُونَ‌ [١].

يوسف (١٢) ١٧ و ١٨

گرگ در كنعان‌

١١. حمله گرگها به آدميان، در اطراف كنعان و مراتع آن، خطرى شايع و متوقّع، در عصر يعقوب عليه السلام:

قالُوا يا أَبانا ما لَكَ لا تَأْمَنَّا عَلى‌ يُوسُفَ وَ إِنَّا لَهُ‌ لَناصِحُونَ‌ قالَ إِنِّي لَيَحْزُنُنِي أَنْ تَذْهَبُوا بِهِ وَ أَخافُ أَنْ يَأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَ أَنْتُمْ عَنْهُ غافِلُونَ.

يوسف (١٢) ١١ و ١٣

مقابله با گرگ‌

١٢. توان مقابله انسانهاى نيرومند با خطر گرگ:

قالُوا لَئِنْ أَكَلَهُ الذِّئْبُ وَ نَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّا إِذاً لَخاسِرُونَ.

يوسف (١٢) ١٤

١٣. يادآورى فرزندان يعقوب به پدرشان، به داشتن نيروى بدنى قوى و توان مقابله با گرگ:

قالوا يابانا ما لَكَ لا تَأمَنّا عَلى‌ يوسُفَ‌ ...* قالُوا لَئِنْ أَكَلَهُ الذِّئْبُ وَ نَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّا إِذاً لَخاسِرُونَ.

يوسف (١٢) ١١ و ١٤

گرما

گرما، ضدّ سرما، و آن بر دو قسم است: ١. حرارتى كه بر اثر مواد گرمازا مثل خورشيد و آتش در هوا رخ مى‌دهد و بروز مى‌كند. ٢. حرارتى كه در بدن انسان عارض مى‌شود و به وجود مى‌آيد، مثل گرماى شخص تب‌دار. [٢] در اين مدخل از واژه‌هاى‌ «حرّ»، «دِفْ‌ء»، «تصطلون»، «نار» و بعضى جملات و آياتى كه مفهوم حرارت را مى‌رسانند، استفاده شده است.

ابزار گرما

١. آتش‌

١. راهى شدن موسى عليه السلام به كوه طور، براى آوردن آتش و استفاده از گرماى آن:

وَ هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ مُوسى‌ إِذْ رَأى‌ ناراً فَقالَ لِأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ ناراً لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْها بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدىً.

طه (٢٠) ٩ و ١٠

إِذْ قالَ مُوسى‌ لِأَهْلِهِ إِنِّي آنَسْتُ ناراً سَآتِيكُمْ مِنْها بِخَبَرٍ أَوْ آتِيكُمْ بِشِهابٍ قَبَسٍ لَعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ.

نمل (٢٧) ٧

فَلَمَّا قَضى‌ مُوسَى الْأَجَلَ وَ سارَ بِأَهْلِهِ آنَسَ مِنْ‌

[١] . در قصّه يوسف عليه السلام آمده است: وقتى كه پيراهن يوسف عليه السلام را خون‌آلود كرده و پاره نكرده بودند، يعقوب عليه السلام گفت: چگونه است كه گرگ او را خورده ولى پيراهنش را ندريده است. (معالم‌التنزيل، بغوى، ج ٢، ص ٤٨٠؛ لباب‌التأويل، بغدادى، ج ٢، ص ٥١٧)

[٢] . مفردات، ص ٢٢٤، «حرّ».