فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٤٣٣ - گرز
مَكْرُ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ ... وَ جَعَلْنَا الْأَغْلالَ فِي أَعْناقِ الَّذِينَ كَفَرُوا ....
سبأ (٣٤) ٣٣
گردن اسبان
١٦. سودن پا و گردن اسبان، به فرمان سليمان عليه السلام:
وَ وَهَبْنا لِداوُدَ سُلَيْمانَ ... إِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ الصَّافِناتُ الْجِيادُ رُدُّوها عَلَيَّ فَطَفِقَ مَسْحاً بِالسُّوقِ وَ الْأَعْناقِ.
ص (٣٨) ٣٠ و ٣١ و ٣٣
گردن امّجميل
١٧. گرفتار شدن امّجميل به عذاب شعلهور دوزخ، با آويزان بودن گردنبندى از ليف خرما بر گردن او:
سَيَصْلى ناراً ذاتَ لَهَبٍ وَ امْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ فِي جِيدِها حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ [١].
مسد (١١١) ٣-/ ٥
گردن بخيلان
١٨. آويخته شدن داراييهاى بخيلان در قيامت، به صورت طوقى آتشين، بر گردن آنان:
وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ ....
آلعمران (٣) ١٨٠
گردن قربانى
١٩. قلّاده آويختن مشركان جاهليّت به گردن قربانى، هنگام رفتن به حج و بازگشتن از آن:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُحِلُّوا شَعائِرَ اللَّهِ ... وَ لَا الْقَلائِدَ [٢] ...
مائده (٥) ٢
مسح گردن اسبها
٢٠. نوازش اسبان از سوى سليمان عليه السلام با مسح و دست كشيدن بر گردن آنان:
رُدُّوها عَلَيَّ فَطَفِقَ مَسْحاً بِالسُّوقِ وَ الْأَعْناقِ.
ص (٣٨) ٣٣
نيز---) بدن، سر
نامه عمل در گردن
٢١. پرونده عمل هر انسان، آويزه گردن او:
وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ ....
اسراء (١٧) ١٣
گُرز
گُرز، عمود آهنين را گويند و چماق، چوب و دسته هاون را نيز گفتهاند. [٣] در اين مدخل از واژه «مقامع» جمع «مِقْمَعْ» استفاده شده است.
[١] . نام همسر ابولهب، امّجميل بنت صخر بود. (تفسيرقمى، ج ٢، ص ٤٤٨؛ انوارالتنزيل، بيضاوى، ج ٥، ص ٣٤٥)
[٢] . «قلائد» جمع «قلاده» به معناى گردنبند است، و در اينجا به معناى هر چيزى است مانند نعل و مثل آن، كه به صورت اعلام قربانى به گردن حيوان مىاندازند تا كسى متعرّض او نشود. (الكشاف، ج ١، ص ٦٠١؛ الميزان، ج ٥، ص ١٦٢)
[٣] . برهان قاطع، ص ٩٨٣.