فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٤١٤ - اتهام كهانت به محمد صلى الله عليه و آله
إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ وَ لا بِقَوْلِ كاهِنٍ قَلِيلًا ما تَذَكَّرُونَ.
حاقّه (٦٩) ٤٠ و ٤٢
ذَرْنِي وَ مَنْ خَلَقْتُ وَحِيداً فَقالَ إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ [١].
مدّثر (٧٤) ١١ و ٢٤
٢. اتّهام كهانت به قرآن و گرفته شدن آن از جنّيان، به وسيله رسول خدا صلى الله عليه و آله:
وَ لا بِقَوْلِ كاهِنٍ قَلِيلًا ما تَذَكَّرُونَ [٢].
حاقّه (٦٩) ٤٢
٣. توبيخ مشركان، به علّت تهمت كهانت به قرآن:
وَ لا بِقَوْلِ كاهِنٍ قَلِيلًا ما تَذَكَّرُونَ.
حاقّه (٦٩) ٤٢
اتّهام كهانت به محمّد صلى الله عليه و آله
٤. مشركان، مدّعى كهانت رسول خدا صلى الله عليه و آله و استمداد وى از جنّيان در آوردن قرآن:
فَذَكِّرْ فَما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِكاهِنٍ وَ لا مَجْنُونٍ. [٣]
طور (٥٢) ٢٩
وَ لا بِقَوْلِ كاهِنٍ قَلِيلًا ما تَذَكَّرُونَ.
حاقّه (٦٩) ٤٢
٥. اتّهام كهانت به پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله از سوى مشركان كافر، در جهت ضدّيّت با وى:
... كَذلِكَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ [٤] ...
بقره (٢) ١١٣
وَ قَدْ كَفَرُوا بِهِ مِنْ قَبْلُ وَ يَقْذِفُونَ بِالْغَيْبِ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ [٥].
سبأ (٣٤) ٥٣
٦. استهزاى پيامبر صلى الله عليه و آله از سوى وليد بن مغيره، با نسبت نارواى كهانت به آن حضرت:
إِنَّا كَفَيْناكَ الْمُسْتَهْزِئِينَ [٦].
حجر (١٥) ٩٥
٧. تهمت كهانت به رسول خدا صلى الله عليه و آله نشئت گرفته از روحيّه طغيانگرى مشركان:
فَذَكِّرْ فَما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِكاهِنٍ وَ لا مَجْنُونٍ أَمْ تَأْمُرُهُمْ أَحْلامُهُمْ بِهذا أَمْ هُمْ قَوْمٌ طاغُونَ [٧].
طور (٥٢) ٢٩ و ٣٢
٨. تسليت و دلدارى خداوند به پيامبر صلى الله عليه و آله در برابر اتّهام كهانت به آن حضرت:
فَلا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ إِنَّا نَعْلَمُ ما يُسِرُّونَ وَ ما يُعْلِنُونَ [٨].
يس (٣٦) ٧٦
فَذَكِّرْ فَما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِكاهِنٍ وَ لا مَجْنُونٍ.
طور (٥٢) ٢٩
٩. اتّهام كهانت به پيامبر صلى الله عليه و آله براى جلوگيرى مردم از روى آوردن به آن حضرت:
أَمْ يُرِيدُونَ كَيْداً فَالَّذِينَ كَفَرُوا هُمُ الْمَكِيدُونَ [٩].
طور (٥٢) ٤٢
[١] . بر اساس شأن نزول است كه در ذيل آيات مذكور آمده است. (الكشاف، ج ٤، ص ٦٤٩؛ الميزان، ج ٢٠، ص ٩٢)
[٢] . مقصود از «و لا بقول ...» نفى تهمت كهانت به قرآن و گرفته شدن آن از جنّيان به وسيله پيامبر صلى الله عليه و آله است. (الميزان، ج ١٩، ص ٤٠٤؛ الكشاف، ج ٤، ص ٦٠٦)
[٣] . اتّهامزنندگان به پيامبر صلى الله عليه و آله بر اين باور بودند كه پيامبر صلى الله عليه و آله در آوردن قرآن از جنّيان كمك مىگيرد. (الميزان، ج ١٩، ص ١٨ و ٤٠٤)
[٤] . مشركان، درصدد ابطال سخن پيامبر صلى الله عليه و آله برمىآمدند ومىگفتند: وى ساحر، كاهن، شاعر و يا مانند آن است. (تفسير من وحى القرآن، ج ٢، ص ١٧٧)
[٥] . ممكن است كه مراد از آيه شريفه اين باشد: پيامبر صلى الله عليه و آله را به گمانهايى كه از وى دور است از قبيل شعر، سحر، كهانت و ... قذف مىكنند. (روضالجنان، ج ١٦، ص ٨٧)
[٦] . وليدبن مغيره به استهزاى محمّد صلى الله عليه و آله با نسبت نارواى كهانت اقدام مىكرد. (الدرالمنثور، ج ٥، ص ١٠١)
[٧] . «بل هم قوم طاغون» يعنى طغيانگرى آنان را به اينگونه اباطيل واداشته است. (الميزان، ج ١٩، ص ١٩)
[٨] . مراد از «قولهم» نسبتهاى ناروايى از قبيل سحر، كهانت و ... به پيامبر صلى الله عليه و آله است. (تفسير منهجالصادقين، ج ٧، ص ٤٩٨)
[٩] . از ظاهر سياق برمىآيد كه مراد از كيد، مكر مكذّبان رسول خدا صلى الله عليه و آله است كه با نسبتهايى از قبيل: كهانت، جنون، شاعر بودن و ... حضرت را هدف قرار داده بودند. (الميزان، ج ١٩، ص ٢١)