ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٨٠ - تعقل و لب و نهى

مردم را بر مبناى آن آفريده است ، خلقت خداوندى را تبديل و دگرگونى نيست ، آنست دين بر پا دارنده ولى اكثر مردم نمى دانند ) .
مباحث مربوط به فطرت در مجلد اول از همين ترجمه و تفسير مشروحا بررسى شده است . گروهى از حكماء و دانشمندان فطرى بودن حقايق را گوشزد نموده‌اند . از آن جمله سقراط مى گويد : « مردم حقيقت را در درون خود دارند و كار ما در تعليم و تربيت مامائى است كه كمك كنيم تا مردم حقيقت را بزايند . در جمله اى از امير المؤمنين ( ع ) در نهج البلاغه در هدف بعثت پيامبران چنين آمده است : ليثيروا فيهم دفائن عقولهم ( تا برانگيزانند در مردم حقايقى را كه در عقولشان پوشيده شده است .
تعقل و لب و نهى آياتى كه در قرآن مجيد در بارهء تحريك به تعقل و به فعليت رسانيد لب ( خرد محض ) و ( نهى ) درك خردمندانه وارد شده است ، خيلى فراوان است .
مى توان گفت : هيچ مكتب و جهان بينى بشرى اين همه اهميت به دركهاى عقلانى و خردمندانه نداده است . از آن جمله : ( ١ - قُلْ تَعالَوْا أَتْلُ ما حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا بِه شَيْئاً وَبِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَلا تَقْتُلُوا أَوْلادَكُمْ مِنْ إِمْلاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ وَلا تَقْرَبُوا الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَما بَطَنَ وَلا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ الله إِلَّا بِالْحَقِّ ذلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِه لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ) [١] ( بگو به آنان : بياييد بخوانم آنچه را كه پروردگار شما براى شما حرام كرده است : هيچ چيزى را براى او شريك قرار ندهيد ، به پدرانتان احسان كنيد و فرزندان خود را بجهت فقر نكشيد ، ما هستيم كه شما و آنانرا روزى مى دهيم به كارهاى فحشاء نزديك

[١] الانعام آيهء ١٥١ .