ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢١٣ - بخش دوم انواع و ابعاد شناخت از ديدگاه قرآن

بخش دوم انواع و ابعاد شناخت از ديدگاه قرآن شناخت و ابعاد آن از ديدگاه قرآن در حدود ٧٣٠ آيه در قرآن مجيد ، شناخت و انواع و ابعاد و وسايل و انگيزه‌ها و نتايج آنرا مطرح نموده است . اين فراوانى و تأكيد آيات در بارهء شناخت و مسائل مربوط به آن ، نه براى آنست كه مردم بنشينند و در بارهء اين پديده و مسائل مربوط به آن ، بطور حرفه اى و تجريدى بينديشند و انرژيهاى گرانبهاى مغزى و روانى خود را در توصيف و استدلال به طرح يك عده مفاهيم انتزاعى محض و غير قابل بهره بردارى در « حيات معقول » مستهلك نمايند .
بلكه فراوانى آيات و تأكيد آنها در مسائل مربوط به شناخت ، هيچ هدفى جز تفسير و توجيه « حيات معقول » ندارد . باين معنى كه هر فرد و جامعه اى اگر بخواهد از يك « حيات معقول » كه در قرآن با « حيات طيبه » ( زندگى پاك ) برخوردار شود ، حتما و بالضروره بايد رابطهء خود را با شناخت و انواع و ابعاد و وسائل و انگيزه‌ها و نتايج آن با منطق واقعى آن حيات ، تصفيه نمايد . بعبارت ديگر شناخت از ديدگاه قرآن آن روشنائى است كه « حيات معقول » آدمى را تفسير مى نمايد و آنرا از زندگى معمولى نا معقول جدا مى كند . بهترين دليل براى اثبات اين كه شناخت صحيح عنصر اساسى « حيات معقول » است ، آيهء مباهله در قرآن است كه به پيامبر اسلام دستور زير داده مى شود :