ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٠٣ - نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

آيهء ٦٠ و ٦٦ ، الحج آيهء ١٥ ، الشعراء ١٨٦ ، القصص ٣٩ و النجم ٢٣ .
نوع دوم - آياتى كه ظنهاى موافق واقع را مطرح ميكند از آن جمله : ( ٣ - وَعَلَى الثَّلاثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا حَتَّى إِذا ضاقَتْ عَلَيْهِمُ ) [١] ( و آنان گمان بردند كه پناهگاهى از خدا جز بسوى خدا وجود ندارد ) .
( فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَه بِيَمِينِه فَيَقُولُ هاؤُمُ اقْرَؤُا كِتابِيَه . إِنِّي ظَنَنْتُ أَنِّي مُلاقٍ حِسابِيَه . فَهُوَ فِي عِيشَةٍ راضِيَةٍ ) [٢] ( و اما كسى كه نامهء اعمالش بدست راستش داده شود ، خواهد گفت بياييد نامهء اعمال مرا بخوانيد . من گمان كرده بودم كه حساب خود را ملاقات خواهم كرد ) .
نوع سوم - ارزيابى ظن - ( ١ - يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ ) [٣] ( اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد از مقدارى زياد از ظنها اجتناب كنيد ، زيرا برخى از ظنها گناه است ) نوع چهارم - ظن غير كاشف ( ١ - يَوْمَ يَدْعُوكُمْ فَتَسْتَجِيبُونَ بِحَمْدِه وَتَظُنُّونَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا ) [٤] ( روزى كه خدا شما را مى خواند و براى سپاسگزارى او را اجابت مى كنيد ، و گمان مى كنيد كه در زندگانى دنيا جز اندكى توقف نكرده‌ايد ) نوع پنجم - محكوميت ظن : ( وَما لَهُمْ بِه مِنْ عِلْمٍ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً ) [٥] ( و آنان بر گفته خود علم ندارند و جز از ظن پيروى نمى كنند . و قطعا ، ظن چيزى از حق بىنياز نمى كند ) .
نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است نتيجه يكم - پديدهء ظن كه عبارتست از انكشاف بيش از پنجاه درصد

[١] التوبة آيهء ١١٨ .
[٢] الحاقة آيه ١٧ تا ٢١ .
[٣] الحجرات آيه ١٢ .
[٤] الاسراء آيهء ٥٢
[٥] النجم آيهء ٢٨