ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٨ - مراحل تجسيم

شيئى براى خود و شيئى براى ما ( بازيگرى و تماشاگرى در شناخت )
شيئى براى خود و شيئى براى ما ( بازيگرى و تماشاگرى در شناخت ) بطور قطع مسئله اى به اين دشوارى و اهميت در قلمرو شناخت وجود ندارد . بلكه مى توان گفت : ناتوانى از حل عمدهء آن مشكلات فلسفى كه در هر دوره و در همهء جوامع بشرى گريبانگير متفكران فلسفى ميباشد ، مستند به نشناختن مرز واقعى ميان شيئى براى خود و شيئى براى ما است كه لائوتسه فيلسوف چينى بنا بنقل نيلز بوهر فيزيكدان مشهور : آنرا تماشاگرى و بازيگرى ناميده و چنين گفته است : « ما در نمايشنامهء بزرگ وجود هم بازيگريم هم تماشاگر » ما اين مسئله را در مجلد پنجم از همين كتاب ( ترجمه و تفسير نهج البلاغه از ص ١٦٩ تا ص ١٧٦ بقرار زير مطرح نموده‌ايم : ١ - لائوتسه و پس از آن محمد بن طرخان فارابى يكى از بزرگترين حكماى اسلام اين مسئله را در گذشته مطرح نموده‌اند . ٢ - مبانى مهم معرفت ٣ - انواع بازيگريها ( موضع گيرىها و مختصات درك كننده يا واسطه بروز درك . ) ٤ - روايتى از پيامبر در بارهء آرزوى تماس با واقعيات محض و ابياتى از مولوى در بارهء « شيئى براى خود و شيئى براى ما » ٥ - راه از بين بردن يا تقليل بازيگرى ناشى از جبر طبيعت . مطالعه كنندگان محترم مى توانند براى بررسىهاى مقدماتى به مباحث مزبور مراجعه فرمايند .
آيا ميزان واقعيت شناخت عمل است
آيا ميزان واقعيت شناخت عمل است اين مسئله گاهى بطور سطحى مطرح مى گردد كه برخى از پژوهندگان دچار اشتباه مى شوند كه آيا اصلا طرح اين مسئله از نظر علمى صحيح است يا نه حقيقت اينست كه اين مسئله بهمان اندازه كه داراى اهميت حياتى در قلمرو شناخت است ، داراى ابعاد و سطوح گوناگون است كه نمى توان آنها را سهل و ساده تلقى كرد . مسائلى كه طرح آنها براى بررسيهاى نهائى در اين مورد ضرورى بنظر مى رسد ، بقرار زير است :