بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٤٥ - مسئله تعدد شرط و اتحاد جزا

بيان المراد، شرح فارسى بر اصول الفقه ؛ ج‌٢ ؛ ص٤٤٥

آنكه بطور مقارن و در يك زمان با هم حاصل شوند، در اينصورت اثر از آن هردو مى‌باشد يعنى هردو بمنزله سبب واحد محسوب مى‌شوند چه آنكه تكرار جزاء بحسب فرض ممتنع است پس قهرا بايد هردو جزء سبب بوده تا مجموعا يك مسبّب بخواهند.

بيان مراد

قوله: ان نقيّدهما: ضمير تثنيه به شرطين راجع است.

قوله: ذلك الظّهور النّاشى الخ: اين عبارت تفسير و شرح « ظهورهما فى الانحصار» مى‌باشد.

قوله: و حينئذ يكون الشّرط: كلمه « حينئذ » يعنى و حين نقيّدهما بكلمة « او » .

قوله: كلّ منهما مصداقا له: ضمير در « منهما » به شرطين راجع بوده و ضمير در « له » به جامع راجع است.

قوله: و ذلك حيثما: مشار اليه « ذلك » تقدير جامع بين شرطين مى‌باشد.

قوله: و لو كان عرفيا: كلمه « لو » وصليّه بوده و ضمير در « كان » به جامع راجع است.

قوله: لانّ منشاء التّعارض بينهما: يعنى بين جملتين.

قوله: يلزم منه: ضمير در « منه » به ظهور در انحصار راجع است.

قوله: من رفع اليد عن ظهور كلّ منهما فى الانحصار: و به تعبير ديگر از مفهوم هردو بقرينه منطوق‌ها رفع يد كرده و ملتزم مى‌شويم بمقدار منطوق هريك براى ديگرى مفهوم نمى‌باشد و سرّ اين گفتار آنستكه:

امر دائر است بين آنكه بقرينه مفهوم هريك از منطوق ديگرى رفع يد كرده يا بالعكس به مقتضاى هريك از دو منطوق مفهوم ديگرى را طرد نمائيم و چون‌