بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦١١ - سر اختلاف علماء در اين مسئله

قرينه بر تعيين مراد از جمله‌اى كه داراى مفهوم است قرار داد و بدين ترتيب براى آن جمله مفهومى منعقد نمى‌شود ولى اين امر ديگرى است غير از بحث ما زيرا مفروض در مورد بحث آنستكه جمله مزبور داراى مفهوم مخالف مى‌باشد و با فرض انعقاد مفهوم نوبت باينكلام نمى‌رسد.

بيان مراد

قوله: اوفوا بالعقود: سوره مائده آيه (١).

قوله: فانّه عام يشمل كلّ عقد: ضمير در « فانّه » به قوله تعالى راجع است.

قوله: فقد قيل انّه يدلّ بالاولويّة الخ: ضمير در « انّه » به دليل على اعتبار العقد بصيغة الماضى راجع است.

قوله: لانّه لما دلّ على عدم صحّة العقد الخ: ضمير در « لانّه » به دليل على اعتبار العقد بصيغة الماضى عود مى‌كند.

قوله: فلئن لم يصحّ من لغة اخرى: ضمير در « لم يصحّ» به عقد راجع است.

قوله: فانّه يخصّص العام المتقدّم: ضمير در « فانّه » به هذا المفهوم راجع است.

قوله: لانّه كالنّصّ: ضمير در « لانّه » به مفهوم مخالف راجع است.

قوله: فيقدّم عليه: ضمير نائب فاعلى در « يقدّم » به مفهوم و ضمير مجرورى در « عليه » به عام برمى‌گردد.

قوله: انّ الظّنّ لا يغنى من الحقّ شيئا: سوره يونس آيه (٣٦).

قوله: ان جائكم فاسق بنباء فتبيّنوا: سوره حجرات آيه (٦).

قوله: يطول الكلام عليها: ضمير در « عليها » به تفصيلات راجع است.

قوله: انّه لمّا كان ظهور المفهوم: ضمير در « انّه » بمعناى شأن مى‌باشد.

قوله: فى انّه اقوى من ظهور العام: ضمير در « انّه » به ظهور مفهوم راجع است.

قوله: فيقدّم عليه: ضمير در « يقدّم » به ظهور مفهوم و در « عليه » به عام عود مى‌كند.