بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٣٩ - اثبات ظهور جمله شرطيه در امور سهگانه
آن خورد.
بيان مراد
قوله: فى الامور الّتى بها تكون ظاهرة فى المفهوم: ضمير در « بها » به امور و در « تكون » به جمله شرطيّه راجع است.
قوله: ان يتطرّق اليه الشّكّ: كلمه « يتطرّق » يعنى يعرض و يحدث.
قوله: الّا مع قرينة صارفة: يعنى قرينهاى كه ما را از ثبوت مفهوم براى جمله شرطيّه منصرف نمايد مانند:
و لا تكرهوا فتياتكم على البغاء ان اردن تحصّنا.
قوله: او تكون واردة لبيان الموضوع: نظير ان رزقت ولدا فاختنه.
قوله: و يشهد لذلك: مشار اليه « ذلك » ثبوت مفهوم براى جمله شرطيّه.
قوله: و يهراق منها: كلمه « يهراق » يعنى بيرون آمده است و ضمير در « منها » به شاة راجع مىباشد.
قوله: دم كثير عبيط: كلمه « عبيط » يعنى تازه.
قوله: ركضت الرّجل: كلمه « ركض » پاى بر زمين كوبيدن را گويند.
قوله: او طرفت العين: طرف اشاره بگوشه چشم را مىگويند.
قوله: الّا اذا كان له مفهوما: ضمير در « له » به « قول على عليه السّلام» راجع است.
قوله: و هو اذا لم تركض الخ: ضمير « هو » به مفهوم برمىگردد.
متن:
اذا تعدّد الشّرط و اتّحد الجزاء
و من لواحق مبحث (مفهوم الشّرط) مسألة ما اذا وردت جملتان شرطيّتان أو