منهاج البراعة في شرح نهج البلاغة - هاشمى خويى، ميرزا حبيب الله - الصفحة ١٧١ - الترجمة

سلامت ايشان، و مختلف مى‌شود خواهشات وقت هجوم آن فتنه، و ملتبس مى‌شود رأيها نزد ظهور آن فتنه، هر كس مقابله گرى نمايد آن را مى‌شكند و هلاك مى‌سازد او را، و هر كس سعى كند در اسكات آن بر مى‌كند و نابود نمايد او را.

بگزند و آزار رسانند مردمان آن زمان يكديگر را در آن فتنه مثل آزار رساندن حمارهاى وحشى يكديگر را در رمه، بتحقيق كه مضطرب شد ريسمان بسته اسلام، و پوشيده شد روى صلاح كار، ناقص مى‌شود در آن فتنه حكمت و معرفت و ناطق مى‌شود در آن ستمكاران، و بكوبد آن فتنه أهل باديه را با منحت و تيشه خود و خورد و مرد كند ايشان را با سينه خود، و ضايع مى‌شود در غبار آن فتنه تنها روندگان، و هلاك گردد در راه آن فتنه سوارگان.

وارد شود به تلخ‌ترين قضاى الهى، و بدوشد خونهاى تازه را، و خراب مى‌كند منارهاى دين را، و درهم شكند كوههاى يقين را، بگريزند از آن فتنه صاحبان عقل و كياست، و تدبير كنند آن را صاحبان پليدى و نجاست، بسيار صاحب رعد و برقست و كشف كننده است از شدّت، قطع مى‌شود در آن فتنه رحمها، و مفارقت مى‌شود بر آن از دين اسلام، برائت كننده از آن فتنه ناخوش است، و كوچ كننده آن مقيم است.

از جمله فقرات آن خطبه است در وصف حال مؤمنان آن زمان مى‌فرمايد:

ايشان در ميان كشته شده است كه خونش هدر رفته، و ترسنده كه طلب أمان مى‌كند، فريب داده مى‌شوند با سوگندهاى بسته شده دروغى، و با ايمانى كه از روى فريب و غرور است، پس نباشيد علامتهاى فتنها و نشانهاى بدعتها، و لازم شويد به آنچه كه بسته شده بآن ريسمان اجتماع و ايتلاف كه عبارتست از قواعد شريعت و بر آنچه كه بنا شده بر آن ركنهاى طاعت و عبادت، و اقدام كنيد بر خدا در حالتى كه مظلوم هستيد، و اقدام نكنيد بر او در حالتى كه ظالم باشيد، و بپرهيزيد از راههاى شيطان و از محلهاى طغيان و عدوان، و داخل نكنيد در شكمهاى خودتان‌