شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٦ - ١ - ٣ بلاغت و رسايى

به وسوسه مى‌پردازد ... و سرانجام آدم و همسرش متوجه برهنگى خويش مى‌شوند و به پوشانيدن خود با برگ درختان بهشتى مبادرت مى‌ورزند. در ادامه اين آيات، اشارتى در نهايت تناسب، به «نعمت لباس و آراستگى ظاهرى» شده و در پى آن به «لباس پارسايى و خودآرايى باطنى» گريز زده شده است.

از فروع ديگر بلاغت قرآنى، زبان جدّى و همراه با «تأكيد» آن است، با اين كه رسم بلاغت اين است كه از تأكيد بى‌مورد پرهيز شود، راز اين همه سوگندها و تأكيدهاى گوناگون در قرآن آن است كه اين كتاب از حقايق برين هستى كه فراسوى افق‌هاى محدود و محسوس آدمى است خبر مى‌دهد و انسان را به حياتى متعالى و فراتر از زندگى عادى و هدف‌هايى برتر از خواسته‌هاى حقير فرا مى‌خواند:

«يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ.[١]

هان اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، هرگاه خداوند و پيامبر شما را به چيزى كه به شما حيات مى‌بخشد فرا مى‌خوانند، آنان را اجابت كنيد».

و اين امر چيزى است كه انسان از آن طفره مى‌رود، آن را ناديده مى‌گيرد، به فراموشى مى‌سپارد، از آن غفلت مى‌ورزد و شانه خالى مى‌كند و براى توجيه گريزپايى خود از مسئوليت، لجاجت مى‌ورزد.

بدين جهت، قرآن به جا و به اقتضاى نياز، از تأكيد بهره مى‌جويد و با زبان جدّى و تكان‌دهنده و كوبه‌هاى پيوسته خود، بر كالبد زمين‌گير او شوك وارد مى‌كند و او را به حركت و پويايى مى‌كشاند.

در سوره كوتاه عصر و راز تأكيدهاى پى در پى آن تأمل كنيد:

«وَ الْعَصْرِ\* إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ\* إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ‌

[١]. انفال: آيه ٢٤.