شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٤ - انسان از ديد قرآن

و همانا ما آدمى را از عصاره‌اى از گل آفريديم، سپس او را به نطفه‌اى در قرارگاه استوار بدل كرديم؛ آن‌گاه نطفه را خون بسته‌اى ساختيم و آن خون بسته را پاره‌گوشتى كرديم و آن پاره‌گوشت را به استخوان‌هايى مبدل گردانيديم، و بر آن استخوان‌ها گوشت پوشانيديم، پس او را به آفرينشى ديگر بازآفريديم. پس بزرگوار است خداوند كه نيكوترينِ آفرينندگان است. سپس شما پس از اين، بى‌گمان مردگانيد؛ آن گاه در روز بازپسين برانگيخته مى‌شويد».

انسانِ قرآن، به رغم ترسيم برخى متون دينى تحريف شده پيشين، سرشته شده بر خباثت ذاتى نيست، بلكه داراى دو وجهه مُلكى و ملكوتى است. او افزون بر خواصّ جمادى، نباتى و حيوانى، داراى نيروى «ادراك و شعور» و «اختيار» است؛ خصيصه‌هايى كه او را به عنوان فرزند بالغ هستى، خليفه و امانتدار خدا، و نگارنده سرنوشت خويش مى‌سازند:

«إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً.[١]

همانا ما راه را به او [انسان‌] نُموديم، سپاس‌گزار باشد يا ناسپاس».

بر اساس اين نگرش، سرشت هر انسانى، هم خاستگاه الهى و متعالى است و هم منبع تمايلات طبيعى و پست؛ تا خود به كدام سوى گام نهد.