شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٧٩ - سيزده آيه ٦٧ سوره نحل

برادرى افكند و ارثْ‌بَرى را بر پايه برادرى دينى قرار داد، نه بر پايه پيوند خويشاوندى. اين است سخن خداى متعال كه: «كسانى كه ايمان آورده و هجرت كرده‌اند و در راه خدا با مال و جان خود جهاد نموده‌اند و كسانى كه‌ [مهاجران را] پناه داده‌اند و يارى كرده‌اند، آنان، ياران يكديگرند» تا اين سخن خداى سبحان كه: «و كسانى كه ايمان آورده‌اند، ولى هجرت نكرده‌اند، هيچ گونه خويشاوندى‌ [دينى‌] با شما ندارند، مگر آن كه هجرت كنند». بدين ترتيب، خويشاوندان را از ميراث خارج ساخت و آن را ويژه اهل هجرت و اهل دين، قرار داد. سپس خداوند متعال، در ادامه سخن فرمود: «و كسانى كه كفر ورزيدند، ياران يكديگرند. اگر اين‌ [دستور] را به كار نبنديد، در زمين، فتنه و فسادى بزرگ، پديد خواهد آمد». پس هر يك از مسلمانان كه در مى‌گذشت، ميراث و ماتَرَكش به برادر دينى‌اش مى‌رسيد، نه به خويشان و بستگان نزديكش.

امّا چون اسلام، نيرومند شد، خداوند، اين آيه را فرو فرستاد: «پيامبر به مؤمنان، از خودشان سزاوارتر [و نزديك‌تر] است و همسرانش مادران ايشان اند، و خويشاوندان، طبق كتاب خدا، بعضى نسبت به بعضى اولويت دارند [و] بر مؤمنان و مهاجران‌ [مقدّم اند]، مگر آن كه بخواهيد به دوستان‌ [مؤمن‌] خود [وصيّت يا] نيكى كنيد، و اين در كتاب‌ [خدا]، نگاشته شده است». اين است معناى منسوخ شدن آيه ميراث.

سيزده. آيه ٦٧ سوره نحل‌

«و از ميوه درختان خرما و انگور، [باره‌] مستى‌بخش و روزى نيكو براى خود مى‌گيريد. قطعاً در اين [ها] براى مردمى كه تعقّل مى‌كنند، نشانه‌اى است».

٤٢٣ امام على عليه السلام: آيه تحريم، اين سخن خداوند: «و از ميوه درختان خرما و انگور، [باده‌] مستى‌بخش و روزى نيكو براى خود مى‌گيريد» را نسخ كرده است و آن (آيه تحريم)، همان سخن خداى ستوده است كه: «بگو: پروردگار من، تنها كارهاى زشت را، چه آشكارش و چه پنهان را حرام كرده است و گناه و ستم ناحق را حرام گردانيده» و مراد از «گناه» در اين آيه، همان باده است.