قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٤٢١
را بدان لحيم كرده و بچسبانند و آن دو قسم است: معدنى، كه مانند برف و يخ از چشمه برمى آيد; و مصنوعى، به شرحى كه در محلّ خود مذكور. واين قسم دويّمى را نمك مصنوعى نيز مى نامند و در مخزن]ر.ض [گويد:تنكار (چو سرطان) كه به هندى «سهاكه» گويند، دو قسم مى باشد: يكى مصنوعى و ديگرى معدنى كه نوعى از بوره است و آن هم به دو قسم است: يكى شبيه به يخ كه «بوره زبدى» گفته و به شيرازى «يخك» گويند و ديگرى شبيه به برف كه به شيرازى «برفك» گويند.
بورى : بخارى و دودكش معروف.
بوريا : نى و حصير.
بورياكوبى : مهمانىِ خانه تازه.
بوريطِش : به يونانى، مرقشيشا[ر.م] است.
بوز : (چو حوض) زنگار[ر.م] و تنه درخت و زنبور سياه و (چو روز) اسب جلد و تيزرو و مردم با ادراك و تيز فهم و هر چيز نيلى رنگ يا سرخ رنگ كه مايل به تيرگى و سفيدى باشد.
بوزار : (چو تومار) ادويه حارّه كه در طعام ها ريزند.
بوزرجمهر---> بزرگ.
بوزك : (چو حوضك) زنگار[ر.م].
بوزمند; بوزمه : بورمند[ر.م] است.
بوزنطيّه ر قسطنطنيّه.
بوزِنَه; بوزِنينه : جانور ميمون.
بوزه : خيار و تنه درخت و شرابى كه از آرد و جو و برنج و ارزن سازند و آن را «بگنى» هم ]گويند [و رجوع به «فقاع» نمايند.
بوزيدان : دارويى است در مصر كه حلواى آن با آرد برنج و يا شير گوسفند، بدن را فربه كرده و شير را زياد كند و به «مستعجله» هم رجوع شود.
بوزينه : بوزنه[ر.م].
بوژ : (چو موج) گرداب و (چو روز) تب و حرارت و سنگينى.
بوژْنه; بوژينه : شكوفه و غنچه و قنطار[ر.م] و قپان[ر.م] و بوزنه[ر.م].
بوس : سختى و فروتنى و بوسه وبوسيدن و امر و فاعل از آن.
بوستان : گلزار و گلستان و جايى كه گل هاى خوش بوى و ميوه هاى گوناگون در آنجا به هم رسد.
بوستان افروز : گلِ تاجِ خروس.
بوستان پيرا : باغبان.
بوستانِ شيرين : نوايى است از موسيقى.
بوستانِ گلنماى : آسمان.
بوسحاق : بسحاق[ر.م و بواسحقر.م].
بوسعيد : مخفّف ابوسعيد و نهمينِ ايلخانيان[سلسله شاهان مغول ايرانى در قرن ٧ و ٨ه:.] كه مسمّى به بهادر و پسر سلطان محمّد خدابنده كه بعد از وفات پدرش در ٧١٦ هجرى، در ١٣سالگى در سلطانيّه جلوس كرده و بعد از ٢٠ سال حكمرانى در ارّان]ناحيه اى در جمهورى آذربايجان [وفات يافته و جنازه اش را به سلطانيّه نقل كرده و به خاكش سپردند و بعد از وفات او به جهت ظهور ملوك الطوائف تا پنجاه سال كار ايران هرجومرج شده تا اين كه تيمور لنگ[نخستين پادشاه تيمورى در قرن ٨ و ٩ه:. صاحب اورنگتخت پادشاهى] گرديد.
بوسَك : بال و پر و مصغّر بوسه.
بوسُلَيك : يكى از مقامات موسيقى و هم نام شاعرى است.
بوسنه : نهرى است بزرگ كه از وسط شهرى معظم و زيبا جارى، كه آن هم بدين اسم، موسوم و از بلاد، خطّه و ولايت بزرگى است در منتهاى شمال اوروپاى عثمانى و مركز و مقرّ حكومت آن خطّه بوده و خود آن خطه را نيز بدين نام مسمّى دارند.
بوسه : (ر) قوسِ قزح[رنگين كمان] و به معنىِ معروف.
بوسه شكستن : بوسه با صدا.
بوسيدن : بوسه كردن.
بوش : (چو حوض) كرّوفرّ و خودنمايى و (چو هوش) بوشيدن]ر.م [و امر و فاعل از آن و شيافى است كه از دربند آرند و (چو خَجِل) قضا و قدر و توانايى و قدرت و(به ضمّ اوّل و كسر ثانى) وجود و هستى.
بوشاب : خواب و رؤيا و خواب ديدن.