اَسواريه : (ل) قريه اى بوده در قرب اسپهان كه جمعى از مشاهير و علما و محدّثين بدانجا منسوب و به اَسوارى معروف مى باشند و هم نام يكى از فرق معتزله و از جمله ٧٣ فرقه امّت مرحومه كه رئيس ايشان از اهل اين سامان و يا شخصى بوده اسوارنام و اصحابش سالك سلك نظاميّه]فرقه اى از معتزله پيرو ابراهيم نظام [بوده و در پاره اى مسائل مبدع گرديده و مى گويند كه خداى تعالى بر معدومات قادر نبوده ليكن انسان قادر مى باشد، زيرا كه قدرت انسانى صالح ضدّين است.

اسواف : (چو اصحاب) نام حرم مدينه و يا موضعى است در ناحيه بقيع.

اسوان : (چو گلدان و مردان) شهرى است بزرگ در اقصاى جنوب صعيد مصر كه اوّل بلاد نوبه]سودان جنوبى[ و در ساحل شرقى رود نيل و به مسافت ٩٣٢ كيلومتر از جنوب شرقى قاهره و هم نام كوهى است در جنوب آن كه رود نيل از دامن آن برمى آيد و هم جزيره اى است در نزديكى شهر مذكور و به زبان گيلانى، جمعى از لشگر كه اوّل مرتبه با تير و چماق جنگيده و بر خود]كلاه فلزى سربازان هنگام جنگ [يكديگر زنند و اگر در خود نشان تير و چماق نباشد، نوعى ديگر حربى عظيم كرده باشند كه آن را شجاعت و مردانگى دانند و اين حرب را نيز «اسوان» گويند.

اسوبار : (چو عموجان) سواره.(ند)

اِسوِج : (ل) رجوع به «نوروج» نمايند.

اسوخ : (چو نگون) پياز.

اسور : (ل) پريروز.(ند)

اِسويچره : (ل) دولت كوچك متّفقه جمهورى اى است مابين فرانسه و اوستريا]اتريش[ كه اكثرشان پروتستان و قليلى كاتوليك و مقدارى هم از يهود و ساير فرق مختلفه و زبانشان مختلف و كافّه ايشان موافق نوشته قاموس الاعلام[ر.ض]، ٢٨٤٦١٠٢ نفر است، موافق لوحه ذيل:

متكلّم به زبان آلمانى ٧٩٢،٠٣٠،٢

اهل لسان فرانسه ٠٠٧،٦٠٨

ايتاليا ٩٢٣،١٦١

رومانش ٧٠٥،٣٨

السنه متفرّقه ٦٧٥،٦

و با اين همه اختلاف مذهبى و زبانى كه دارند، اصلاً به هيچ كس حتّى به دول بزرگى كه با ايشان هم زبان و يا هم مذهبند مايل و راغب نبوده و در ميان آحاد رعيّت، كمال اتّحاد و محبّت نسبت به يكديگر داشته و هيچ گونه مباينتى ندارند]اسويچره همان سوييس است[.

اسيد : (چو كُمَيل) نام چند نفر از صحابه كه مشهورترين ايشان اسيد ابن حضير ابن سماك اشهلى بوده و به دست