اختلافِ اخلاق : در اصطلاح علم احكام نجوم، اين است كه وقتى كه دو كوكب با هم از حيث جوهر متضادّ باشند، مانند اينكه يكى نارى باشد و ديگرى مائى و يا سعد و نحس، گويند كه آن دو كوكب اختلاف اخلاق دارند.

اختن : (چو رفتن) آختن[ر.م].

اَخته : آخته[ر.م].

اخجسته : (چو برجسته) آستانه.

اَخدَر : خواهرزاده و برادرزاده.

اخروش : (چو پرزور و خرگوش) شور و غوغا و خروش.

اخريان : (چو پرنيان) آخْريان[ر.م].

اخريت; اخريط : (چو دلگير) گندناى صحرايى.

اخزم : (چو اشرف) كوهى است در قرب مدينه.

اخسخه : (ل) شهرى است از گرجستان كه اراضى آن غلّه خيز و كوهستان و مردمانش ترك و گرجى و لاز]قومى در قفقاز [و در حوالى سى هزار هستند و جامعى]مسجد نماز جمعه [دارد ممتاز و موسوم به احمديّه، و اين شهر سابقاً جزو ممالك عثمانيّه بوده و در ١٢٤٤ هجرى قسم اعظم آن منتقل به دولت روسيّه بوده و ساير اراضى اش هم در ١٢٩٤ با قارْص و اَردَهان]شهرى در تركيه[ به يد استيلاى روسيّه درگذشت.

اَخسَُمَه : بوزه[ر.م].

اخسى; اخسيسك; اخسيكت :(چو سختى و بدطينت) قصبه و ناحيه اى است در سمت شرقى جيحون]رودى در ماوراءالنهر [از ناحيه فَرغانه]در ازبكستان [كه از بهترين بلاد آن ديار است.

اخسينه : (چو بدديده) خردل برّى.

اخش : (چو ادب) ارزش و بها و قيمت.

اَخشَُمه : بوزه[ر.م].

اخشنبه : (چو شرمنده[١]) شهرى است مشهور در اندلس]در اسپانيا[.

اخشيج : (چو تدريج) آخشيج[ر.م].

اَخشيجان : آخشيجان [ر.م].

اِخشيد : عنوان مخصوص حكمرانان فرغانه]در ازبكستان [كه ابوبكر اخشيد]بنيان گذار اخشيديان مصر در قرن ٤ ه: [والى رَمله و سوريّه در]٣٢٣ هجرى[[٢] مصر را مسخّر نموده و اعلان استقلال داده و حكومت خود را به حكومت اخشيديّه مسمّى داشت و اين حكومت زياده بر ٣٣ سال پايدار نشد.

اَخشيگ : آخشيگ[ر.م].

اَخشيگان : آخشيگان[ر.م].

اخشين : (چو دلگير) به نوشته مراصد[ر.ض] بلده اى است در فارس.

اَخطَل : ]غياث بن غوث بن صلت تغلبى بن طارقه، نصرانى الاصل و از فحول شعراى عصر اموى است كه به جهت مديحه گويى و اظهار خلوص در حق خلفاى بنى اميّه، نزد ايشان مقرّب بوده و در سال ٩٥ هجرى وفات يافته(ريحانة الادب، ج١، ص ٨٨)[.

اخفاك : (چو افلاك) عشقه[ر.م] ولبلاب[ر.م].

اخكر : (چو عنبر) شراره.

اخككندو : (چو نسترن بو) چاقچاقى[ر.م] معروف اطفال.

اخكل : (چو عنبر) داسه جو و گندم.

اَخكَم : چوب مدوّر پَرويزَن]غربال[ و غربال.

اخكوز : (چو سردوز) چغاله[ر.م].

اَخكوزَنَه; اخكوژَنَه : تكمه كلاه و جامه.

اخكوك : (چو مخلوط) زردآلوى نارسيده.

اَخگَر; اَخگَگَندو; اَخگَل; اَخگَم; اَخگوز; اَخگوزَنه; اَخگوژنه; اَخگوك : همه اين لغات هشت گانه بر وزن و معنى هموزن خود كه با كاف عربى بودند.

اَخلاط : به نوشته بسيان السيّاحة[ر.ض] شهرى بوده دلنشين از اقليم رابع و چهار طرفش واسع و در شمال غربى درياچه وان واقع و مقدّماً بسيار بزرگ و به جسامت

::::::::::::::::::::::::::::::::::

١. ضبط لغت نامه دهخدا: اُخشَنبه.

٢. دايرة المعارف بزرگ اسلامى و لغت نامه دهخدا.