بخس : (چو هند) سُستى و نرمه بينى و(چو شخص) ناز و غمزه و غم و غصّه و گداز و رنج و زمينِ ديمى و پژمرده و درهم آمده، خصوصاً پوستى كه از اثر حرارت چين چين و شكنج شده باشد و به معنى بخسيدن[ر.م] و امر و فاعل از آن و به عربى، قيمت اندك و زر قلب ناسره و كم قيمت را گويند.

بخسانيدن; بخساييدن : فعل متعّدى از بخسيدن]ر.م [است.

بخست : (چو الست و گذشت[١]) خراخر[ر.م] و فرنجك ]ر.م [و (چو نشست) از خستن و باى اوّلش زائد است.

بخستن : (چو نشستن) خستن و (چو نبستن) خراخر]ر.م [و فرنجك[ر.م] كردن.

بَخسِلوس : نام پادشاهى كه عذرا[معشوق داستان وامق و عذراى عنصرى] را با قهر و تعدّى برده بود.

بخسم :(چو گندم) شرابِ آردِ گندم و امثالِ آن.

بخسيدن : نخجل[نيشگون] و تافتن و گداختن و خراميدن و رنجيدن و پژمرده شدن و فراهم آمدن و چين چين بودن و متعدّى از اين معانى.

بخش : بهره و حصّه و حوت و ماهى و پهن و گشاده و نوع و قسم و علم صَرف و قدر و مقدار و برجِ فلك يا كبوتر يا قلعه و بخشيدن و امر و فاعل از آن.

بخشايش : (چو بدقالب) بخشيدن و از گناه كسى عفو كردن و هم دهى است در حوالىِ تبريز.

بخشش : گذشت و عطيّه و اسم مصدر بخشيدن.

بخشودن; بخشيدن : رحم و شفقت كردن و عفو و اغماض نمودن و بذل و سخاوت و گذشت كردن.

بخشيش : بخشش است.

بُخله : بر وزن و معنىِ خُرفه.

بخم : (چو فهم و قلم) ولايتى است كه مشگ خوب دارد.

بخمه : (چو دخمه) بيدگياه[ر.م] است.

بخند :(چو كمند) غمگين و شرمگين و رجوع به «سبزه» شود.

بخنو; بخنور; بخنوه; بخنه : بر وزن و معنى بختو و بختور و بختوه و بخته.

بخور : (چو قصور) عسل لَبَن[ر.م] و به «چودان» هم رجوع نمايند و به عربى، عطر و بوى خوش را گويند.

بخوردان : ظرف عطر.

بخور شيشه : عطرياتِ چندى كه با آب تر كرده و در آتش نهند تا مجلس معطّر گردد.

بخور مريم ---> پنج انگشت.

بخون : (چو عمود) ستاره مرّيخ است.

بخيدن : (چو چكيدن) حلاّجى كردن پشم و پنبه.

بخيذ : خسبيدن.

بخير : بيدگياه[ر.م] است.

بخيل : بيدگياه[ر.م] و به عربى، معروف است كه به پارسى «شَفْت»[٢] گويند.

بخيه : دوختى است معروف كه «كلّه» هم [گويند].

بخيه بر روى كار افتادن : فاش گرديدن راز و اسرار نهانى.

آيين نهم

(در حرف باى ابجدى با دال مهمله)