اِشبيليه : (ل) شهرى است بزرگ در سمت غربى اندلس كه در زبان اهالى اسپانيا به سويلا يا سويله موسوم و قديماً در زمان رومائى ها ايسپالس يا هيسپاليس مى ناميده اند و پس از انتقال به حيطه تصرّف اسلاميان، همان نام قديمى تحريف يافته و به اشبيليه مشتهر گرديد.

اشبيم : (چو دلگير) گريختن.

اشبينه : شبينه[ر.م].

اِشپُختن : شپوختن[ر.م].

اِشپِش; اِشپِشه : شپش و شپشه[ر.م].

اَشپَل; اَشپَلت : شپل[ر.م]، افراداً وتركيباً.

اشپوختن : (چو دل سوختن) شپوختن[ر.م].

اشپور : شيپور.

اشپوز; اشپوژ : شب پره.

اِشپيختن : شپوختن[ر.م].

اشتا; اشتاب : (به سكون ثانى و ضمّ و كسر اوّل) تعجيل و شتاب.

اشتاد : (چو هشتاد) نام يكى از اقسام بيستويك گانه كتاب زند[ر.م]و هم نام روز ٢٥ يا ٢٦ ماه هاى شمسى، خصوصاً نام روز ٢٣ شهريور و ٢٦ مهرماه قديم و هم نام فرشته اى است موكّل بر همان روز و رجوع به «آمل» هم نمايند.

اشتاغ : (چو دلدار) شتاغ[ر.م].

اِشتافتن : شتافتن.

اشتاك : شتاك[ر.م].

اشتالنگ : (چو دل دادند) شتالنگ[ر.م].

اشتامه : زشت و نازيبا.

اِشتاو : تعجيل و شتاب.

اشتر : (چو بلبل) شتر، افراداً و تركيباً و(چو عنتر) ناحيه اى است مابين همدان و نهاوند و هم لقب مالك ابن حارث ابن عبديغوث كه از شجاعان تابعين و خواص اصحاب حضرت اميرالمؤمنين(عليه السلام)بوده و در هريك از غزوات حاضر بوده و بالخصوص در غزوه يرموك جسارت فوق العاده به بروز داده، بالأخره چشمش با قطعه آهنين عمودى : كه بر فرقش خورده و خودش]كلاه فلزى سربازان هنگام جنگ[ را شكسته بود : چاك شده و ازاين رو ملقّب به اشتر گرديد كه به عربى، كسى را گويند كه پلك چشمش شكافته باشد و همچنين در وقعه]كارزار; جنگ [صفّين و جمل و محاصره عثمان حاضر بوده. عاقبت در هنگامى كه از طرف قرين الشّرف، حضرت على(عليه السلام) متوجّه امارت مصر بود، نافع، غلام عثمان ابن عفّان، از طرف معاويه در عرض راه بدو ملحق و در شهر قلزم]بين راه مكّه و مصر [زهرى در عسل ريخته و به مالك خورانيده و در همان بلده در ٣٧ يا ٣٨ هجرى وفات يافته و جسدش را به مدينه منوّره نقل داده و در آن ارض اقدس به خاكش سپردند.

اُشتُرابه; اُشتُراوه : نوعى از جامه پشمينه.

اَشتَرخان --->حاجى ترخان.

اشترك : (چو بُلبُلك) شترك[ر.م].

اشتركا: (چو عنبرسا) مرغ عنقا.

اشتك : (چو خشتك) جامه اى كه كودكان نوزاييده را در آن پيچند.

اشتل : (چو دلبر) شتل[ر.م].

اِشتِلابوس : دارشيشعان[ر.م].(نان)

اُشتُلُم : (به ضمّ اوّل و ثالث و رابع) غلبه و تعدّى و زور و تندى و كش مكش و غوغا و درشتى كردن بيجا و ترسانيدن دشمن و خود را غالب وانمودن و سخنان تهديدآميز گفتن و به زور چيزى گرفتن و مكر و حيله و سركشى و نافرمانى و زيادتى.

اشتو; اشتوا : (چو بدبو و كدخدا) اَشبو[ر.م]و (چو بُرزو و بُلبُلا) سبزه و نبات و انگُشت.

اشتوانه : (چو بُلبلانه) انگشتر.

اشتود : (چو بدنظر) بودن آفتاب در برج عقرب و هم نام