قامــوس المعـــارف
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص

قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٣٩٧

ديگر كرده و پازَنْد ناميدند.

بستام : (چو اسلام) اوستام[ر.م] و مرجان.

بستان : (چو گلدان) اِفراداً و تركيباً بوستان است.

بستانيدن : (چو بد ماليدن) به بستن واداشتن ]كسى را [و فعل متعدّى از آن و (به كسر اوّل) ستانيدن، و بايش زائد است.

بستاوند : (چو گل مانند) زمينِ ناهموار پشته پشته.

بستج : (چو دختر) معرّب بستك[ر.م] است.

بستر : (ر.ف) كه «توشك» و «تشك» و «نهالى» و «شادگونه» و «شاديچه» [هم گويند].

بسترْ آهنگ : چادر شبِ رخت خواب و لحاف و نهالى و چادرشبى كه بر روى نهالى كشند.

بستر سمندر : آتش.

بستك : (چو دختر) كُندُر و صمغ درخت پسته.

بستن : (چو رفتن) معروف است.

بستنى : جمادات و هر چيز لايق بستن.

بستو; بستوق : نهره[ر.م] و ظرف سفالين معروف و چوبى كه بدان ماست را برهم زنند تا كره از دوغ جدا شود.

بُستوقَه : استخوان، خصوصاً آنچه متّصل به گردن باشد.

بستوه : (چو دلخون) ستوه[ر.م] است.

بسته : مخفّف بستوه[ر.م] است و (چو پسته) فندق و(چو دسته) جمادات و حرير منقّش و نوايى است از موسيقى و اسم مفعول وماضى بعيد از بستن، خصوصاً دامادى كه آن را به سحر بسته باشند.

بسته رَحِم : زن نازاينده.

بسته نگار : نوايى است از موسيقى، كه مركّب است از حصار و حجاز و سه گاه.

بستياج; بستيباج : (چو بدحساب و بدديدار) به رومى، خَسَك]ر.م [است; رجوع به «درمنه» نمايند.

بسحاق; بسحق : (چو گلزار و دختر) هر دو مخفّف ابواسحق، از مشاهيرِ شعراى شيراز بوده و اگر سايرين از مىو معشوقه دم مى زدند، اين مدّاحِ اطعمه بوده و ازاين رو به بسحق اطعمه اشتهار داشته، و در ٨٢٧ وفات يافته و اشعارش لطيف و هزل آميز و از كلماتِ او است:

«جمالِ برّه بريان و حسن دنبه فربه *** چنان بردند صبر از دل كه تركان خوان يغما را

چه آرايى به مشك و زعفران رخسار پالوده *** به رنگ و بوى و خال و خط چه حاجت روى زيبا را؟»

و به «اصطخر» هم رجوع نمايند.

بسد : بر اوزان و معانى بست است.

بسدك : (چو زردك) اكليل الملك[ر.م] و (چو تگرگ) فاژه]ر.م [و خميازه و جغد و جُعَل[ر.م] و دسته جو و گندم درو كرده شده.

بُسَدّين : سُرخ رنگ.

بِسِرْيا : به لغتِ زند، گوشت است.

بَسطام : معرّب اوستام[ر.م] و قصبه يا شهرى است در منتهاى جنوب شرقى خراسان، مابين كرمان و قهستان[ناحيه اى در جنوب خراسان بزرگ، در سر راه نيشابور و دو منزل از دامغان دور; و حبوب و غلاّت و ميوه جاتش، فراوان و ارزان، و به نام بانى خود بسطام، خالوى خسروپرويزبيستوچهارمين پادشاه ساسانى در قرن ٦ و ٧م]، موسوم و جمعى از مشاهير و عرفا بدانجا منسوب، و بايزيد بسطامىِ]عارف ايرانى در قرن ٣ه:. [مشهور در وسط آن، در زير گنبدى : كه مرقد يكى از فرزندانِ حضرت صادق(عليه السلام)است : مدفون و پهلوى آن گنبد، مناره اى است كه ٢٥ ذرع بلندى داشته و مانند مناره جنبان اصفهان متحرّك است و در خواصّ آن نوشته اند كه درد چشم در آنجا يافت نشده و احدى از اهلِ آن عاشق نشده و نمى شود، و اگر كسى در ساير بلاد عاشق شود، به مجرّدِ ورود اين شهر و خوردن آب آن عشقش زايل گردد; و در آنجا آب تلخى است كه ناشتا خوردن آن بوى دهان را ببرد. و مشگ عنبر و ساير طيّبات در اينجا قوىّ الرايحه گردند الاّ عودى كه وارد اين شهر نمايند ديگر رايحه اى از آن به مشام نرسد، ودر تاريخ بحيره]ر.ض [گويد: در بسطام بر سر قبر شيخ ابوعبدالله داستانى، درختى است خشك و چون يكى از فرزندان آن شيخ را وفات رسد، شاخى از آن درخت بشكند و با او در قبر گذارند، و آن درختْ عصاىِ خود شيخ بود كه به حسب وصيّت او بعد از وفاتش در