قامــوس المعـــارف
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص

قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٣٨٥

برغندان : (چو دربندان) نام روز آخر ماه شعبان و يا نشاطى است كه به جهت نزديكى ماه رمضان در اواخر شعبان كنند.

برغو : (چو برزو) شاخى است تهى ميان كه مانند نفير نوازند و بورقى، محرّف آن است و (چو بدبو) نهى و منع كردن و از صولت انداختن.

بَرغُواطه : (ل) قبيله بزرگى است از بربر كه در سواحل مغربِ اقصى]منطقه اى شامل مراكش، الجزاير و تونس [ساكن، و در اوايل قرن دويم هجرى، بعضى از ايشان ادّعاى نبوّت آغازيده و به جهت اجراى مقاصد فاسده خودشان، بلاد بسيارى تخريب نموده و نفوسى بى شمار به قتل رسانيدند.

برغوثى : (چو بدبويى و پر زورى) اسبغول[ر.م] است.

بُرغوثيّه ---> نجّاريّه.

بَرغول : آفروشه[ر.م] و بلغور و آشِ آن.

برف : (چو حرف) معروف است، كه به عربى «ثلج» و به پارسى«فنجا» هم [گويند] و رجوع به «باران» نمايند.

برفاب : آب برف و آب سرد و آبى كه در وقتى كه كسى چيزى را مى خورد، در دهان شخص ديگر به جهتِ ميل طبيعت به وجود آمده، و گاه است كه بى اختيار بريزد.

برفاب دادن : مأيوس كردن و دلسرد نمودن.

برفر : (چو صرصر) شأن و شوكت و جلالت و عظمت.

بَرفروش : برپروش[ر.م] و مخفّفِ بارفروش است.

برفروشان : بر وزن و معنى برپروشان است.

برفره : (چو مسخره) برفر[ر.م] است.

برفك : (چو اندك) طلق و زَروَرَق.

برفنجك : (چو بدمذهب) فرنجك[ر.م].

بَرفَندار : عالم و فاضل و شارح و مفسّر.

بَرفَنده : بر وزن و معنى برونده.

برفوز; برفوس : (چو سردوز) پيرامونِ دهان.

بَرفيون : فرفيون[ر.م] است.

برق : (ر) يكى از مشاهير شعراى هندوستان كه در بنگاله ]كشور بنگلادش و ايالتى در شمال شرقى هند [امرار وقت نموده و هم به معنى معروف كه به پارسى «درخش» و «آدرخش» و «برخ» و «بشك» ]هم گويند [و يكى از كائناتِ جَوّ مى باشد و ازآن رو كه در السنه، داير و عامّه را به ياد گرفتنِ آن رغبت افتد، حتّى الميسور، به طورِ سهلْ به كشفِ اجمالىِ آن پرداخته و مى گوييم كه چنانچه تسخين]گرم كردن [و حرارات يافتن اجسام رطبه، مانند بحار و اراضى و غيرها، از آتش و حركت شديده و شعاع آفتاب و غير آنها، منتجِ انفصال اجزاء مائيّه و اجزاء هوائيّه بوده و از اختلاط و امتزاجِ آنها بخار تشكيل يابد، كه در مادّه خود مذكور افتاد. همچنين تسخين و گرمانيدن اجسامِ يابسه هم موجب انفصالِ اجزاء ارضيّه و ناريّه بوده و از آميزش آنها به طورى كه حسّاً متمايز نباشند دود و دخان صورت يابد، و چون اين مقدّمه مكشوف آمد، پس مى گوييم كه گاه است دخان و بخار بسيار، معاً مرتَفَع شده و از تكاثف]اجتماع [اَبخره]بخارها [كثيره متصاعده، اَبر حاصل و منعقد گرديده، چنانچه در «باران» اشاره نموديم، ليكن دخان متصاعد در ميان همان ابر محتبس گردد، پس گاهى حرارتِ غريزى، باقى مانده و به جهت شدّتِ يُبْس و لطافت كه مقتضىِ تصعيد است، بالا رفته و در صعودِ خود به شدّت از ابر منفصل شده و خرقش نمايد، و گاهى حرارت مذكوره به سبب غلبه سرما، زايل گرديده و ثقيل و متكاثف بوده و به جهت كثرت ثقل و كثافت كه مستلزم هبوط است، پايين آمده و در نزول خود بازهم به شدّت و عنف از ابر جدا شده و منفجرش سازد، و در هر دو صورت صعود و هبوطِ دخانِ متصاعد و محبوس در ميانِ ابر و انفصالِ آن از ابر، صوتى مهيب و هولناكِ معروف حاصل گردد كه آن را «رعد» گويند. و شايد كه همان دخان متصاعد در حين انفصالِ صعودى يا هبوطى به جهتِ حركتِ شديده كه مقتضىِ حرارت است اشتعال يابد، و در اين صورت، اگر همان شعله لطيف بوده و به زودى محو و نابود گردد، آن را «برق» گويند و اگر غليظ و كثيف بوده و آن قدر منطفى نگردد تا به زمين برسد، آن را «صاعقه» نامند; و بعضاً به انسان و يا حيوانى برخورده و آنها را از جاى خود حركت داده و به زمين مى زند، و گاهى مقتول و