قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٣٤٤
بادْرونه; بادْرويه : بادرنگبويه[ر.م].
بادِره : سخن بى انديشه و تندى در كار و پارچه تنبان و شلوار.
بادْريس; بادْريسه : بادزن و كماجِ خيمه و چرم و چوب مدوّر كه بر گلوى دوك پيچند.
بادْريسه چشم : لوچ و احول و دجّال و شيطان.
بادْزن; بادْزنه : معروف است، كه به عربى «مِرْوَحه» و به تركى «يِلپيك» گويند.
بادْزو : بادروج[ر.م].
بادْزَهر; بادْزَهره : خُناق[ر.م].
بادْسا; بادْسار : مردم سبك سير و متكبّر و بىوقار.
بادْسَخا: دنيا و مردم سخى و كريم الطبع.
بادْسر : مغرور و متكبّر و گردنكش.
بادْسره : نوعى از آزار اسب است.
بادْسنج : مردم متكبّر و خام طمع و باطل خيال.
باد شِمال; بادِ صبا : باد هرات[ر.م] است.
باد عقيم آزرى : طفل مشيمه.
بادغد; بادغر; بادغرد; بادغس; بادغن : (چو كارگر و كاربند) بادرس[ر.م] و بادگير و مردم بادبَر[ر.م].
بادغيس : شهرى است بزرگ و آباد در سه منزلى سمت شمالى هرات كه اكنون خراب و محل سكونت تركان است و يا ناحيه اى است مشتمل بر دهات بسيار از اعمال هرات، كه در اصل به مناسبت هبوب رياح بادخيز بوده.
بادْفَر; بادَفراه : بادآفراه[ر.م] و بادبر[ر.م] و خِشت باد[ر.م].
بادْفرنگ : (چو دلبر) بادفر[ر.م] و (چو درنگ) آتش پارسى[ر.م].
بادِ فرودين; بادِ فروردين : باد دبور[ر.م] است.
بادفروش : مزاج گوى[ر.م].
بادفَره : بادفراه[ر.م].
بادِ فَوْرَدين [١]: باد دبور.
بادكانه : بالكانه[ر.م].
بادِ كج; بادِ كژ : بادى كه محلّ وزيدن آن ميان دو باد باشد، خصوصاً ميان باد دَبور]بادى كه از مغرب وزد [و باد صبا[بادى كه از مشرق وزد].
بادْكش : بادفر[ر.م] و دم آهنگر و غيره و حجامتى كه بر آن تيغ زنند.
بادِ كُنجى : قولنج و نفخى كه پشت آدمى را خم كند.
بادگان; بادگانه : بزرگان و مُحتشمان و محلّ و مكان و خزانه دار و پاسبان و پس و پيش پنجره و گريبان، خصوصاً آنچه از درونش، بيرون نمايان بوده و از بيرونش، درون را نتوان ديد.
بادگِرد : گردباد.
بادِ گُند : باد فتق خصيه[بيضه].
بادگير : گذرگاه باد و جايى كه باد از آن آمدوشد نمايد و خانه تابستانى را هم گويند.
بادِ گيسو : كبر و غرور زنان.
بادِ مسيح; بادِ مسيحا : نفس حضرت على(عليه السلام)كه مرده را زنده مى كرد.
بادْمهره : مهره مار كه از قفاى سر افعى برمى آرند.
بادِ نوا : صوت و نفس و خوانندگى.
بادِ نوروز : باد بهار و هم لحنى است از موسيقى.
باد و بيد : (با دال مهمله و مُعجمه در آخر) بى فايده و ناسودمند.
باد و دم : كبر و غرور و تجبّر و خودنمايى و قدرت و طاقت.
بادويز; بادويزَن : بادبر[ر.م] و بادزن.
بادِ هرات : بادى كه از مشرق و يا از مابين مشرق و شمال وزد، به خلاف دَبور[بادى كه از مغرب وزد].
بادْهرزه : افسونِ دزد بر مردم به جهت گرانى خواب، كه بر صاحب متاع بدمد.
بادِ هوا : مُفت و رايگانى و مجّانى.
بادابرَنگ; بادارَنگ : ليمو و ترنج و بادرنگ[ر.م].
باداش : پاداش و مكافات.
بادام : ميوه و ثمرى است معروف كه داراى دو قسم تلخ و شيرين، و به عربى «لوز» و به فرانسه «آماند» گويند.
بادام شكوفه فشان : چشم گريان است.
::::::::::::::::::::::::::::::::::١. ضبط لغت نامه دهخدا: باد فَوَردين.