قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٣٣١
تركى، لحن و نغمه و (چو خبر) هم به تركى، زين اسب است.
ايرا : بر وزن و معنى زيرا.
ايراف : نام پدر ارداد]موبدى در زمان اردشير بابكان [است.
ايرال : پيرامون و اطراف و جوانب.
ايران : (ر) نام هوشنگ ابن سيامك]دوّمين پادشاه پيشدادى [و هم مملكتى است مشهور و قديم وجسيم از قطعه آسيا كه در اصل، موافقِ آنچه در آيين دويّم مقدمه مذكور افتاد، تمامت آن مسمّى به پارس بوده و بعد از انتقال به هوشنگ : كه نام اصلى اش ايران است : بدين اسم، اختصاص يافته. و يا چنانچه در محلّ خود نگارش داديم به جهت انتساب به آريان موسوم بدين اسم شده. و يا اينكه چون فريدون]ششمين پادشاه پيشدادى[ قلمرو خود را ميان سه پسرش، سلم و ايرج و تور، مقسوم داشت، مرزوبوم روم را : كه سمت غربى ايران است : به سلم مسلّم داشته و ملك ماوراءالنهر]در آسياى مركزى [را هم : كه سمت شرقى آن است : به تور داده و ساير اراضى را به ايرج عنايت فرمود، پس به همين نسبت ماوراءالنهر به توران موسوم گشته و حصّه ايرج هم به ايران مسمّى گرديد و خودش را هم ايران شاه ناميدند. و به نوشته بعضى، پادشاهان عجم از نسل ايرج وملوك چين و تركستان از سلاله تور و سلاطين روم هم از نژاد سَلْم مى باشند.