قامــوس المعـــارف
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص

قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٣١٤

اود : (چو دود) به تركى، گاو و بقر و رجوع به «لكنهو» و «هندوستان» هم شود.

اودئيل : نام سال دويّم از دور اثنى عشرى تركان است; رجوع به «دور» نمايند و (چو قوس) ناحيه اى است از هندوستان و هم شهرى است از همان ناحيه كه قديماً دارالملك]پايتخت[ آن بوده و به اعتقاد هندوان، باروى دور آن در دوره اوّل از يك قطعه ياقوت بوده و در دوره دويّم، طلاى احمر و در دوره سيّم فولاد گرديده و اكنون از سنگ و آجر مى باشد و علّت تبدّل اطوار آن، انقلاب اخلاق و احوال مردم بوده كه هرچند اخلاقشان فاسد مى گرديده، آن نيز تنزّل مى نموده است و مردمان اين شهر، هندو و تناسخى مذهب بوده و بت هان و مان هم در آن ديار و جانور بوزينه در آنجا بسيار و مانند گربه مأنوس و در خانه ها گردش مى نمايند.

اودا : (چو سَودا) به يونانى، كوه و جبل و به تركى، با واو خفى اوطه[ر.م]، اِفراداً و تركيباً.

اَوداساليون : كرفس كوهى.

اودر : (چو رَونَق و مَوسِم) عمو و رجوع به «جيوه» نمايند.

اودس; اودست : (چو رَونَق و بدمست) شِبر و وجب.

اوده : اوطه[ر.م]، اِفراداً و تركيباً.(كى)

اوذ : (چو روز) نام يكى از قلاع قزوين و شهرى است از ناحيه اَرّان]در جمهورى آذربايجان[.

اوذر : (چو دوزخ) آب.(نان)

اور : (چو مور) مشت، خصوصاً آنچه بر دهان و دندان كسى زنند و گردكان]گردو[ و بادام و مانند آنها كه پوچ و پوسيده باشند و به فرانسه، طلا است و هم به نوشته قاموس الاعلام[ر.ض]، نام قصبه اى قديمى بوده از بابلستان كه وطن حضرت خليل(عليه السلام)بوده است.

اورا : (چو مَولا) حصار و قلعه.

اَوراز : افراز.

اَوراشتن : افراشتن.

اورال : نام يكى از بلاد روسيّه كه در كنار نهر اوقا و به مسافت ١٠٥٠ كيلومتر از جنوب شرقى پترسبورغ]سن پترزبورگ [واقع و مركز ايالتى است كه آن هم بدين اسم موسوم و هم درياچه بزرگى است از سمت شمال تركستان از آسياى وسطى و در ٤٥ فرسخى سمت شرقى بحر خزر كه مانند آن از ساير درياها منفصل بوده و مخرجى نداشته و به نوشته بعضى از ارباب فن، هر دو قديماً با يكديگر اتّصال داشته و بزرگ ترين درياچه هاى آسيا بوده و به جزاير بزرگ و كوچك بسيارى مشتمل و طول آن ٦٨ و عرضش ٤٨ فرسخ و به مساحت ديگر ٤٥٠ و ٢٤٠ كيلومتر و به پيمايش على حده طولاً ٢٧٠ ميل و عرضاً مابين ١٠٠ و ١٣٠ ميل و نام قديمى آن درياچه خوارزم و رود جيحون از جنوب و سيحون از مشرق بدو منصب گردند. و بالجمله، ازآن رو كه بعضى از اوزبگيان در سواحل اين درياچه سكونت دارند، ايشان را هم بدين اسم مى نامند چنانچه نام سلسله جبال بلندى هم هست در حوالى همين درياچه و در منتهاى شرقى اوروپاى روسيّه واقع و طلا و نقره و ساير معادن آنها بسيار و حد و سد مابين اوروپا و آسيا و يا ميان روسيّه و سيبريا مى باشد و مقدار ١٢٠٠ ميل از جنوب به مغرب امتداد دارند و نيز لفظ اورال نام نهرى است بزرگ از نهرهاى روسيّه كه از جبال مذكوره به سمت جنوب جارى و تقريباً معادل...[١] كيلومتر اراضى را اسقا نموده و بعد از جريان پيچاپيچ، از سه دهنه به بحر خزر منصب گردد.

اورامن : (چو سَوداگر) دهى است از توابع اسپرايين]اسفراين [و نوعى است از خوانندگى كه مخصوص پارسيان بوده و اشعار آن به زبان پهلوى مى باشد و ازآن رو كه واضع آن يكى از خنياگران آن ده بوده، بدين اسم مسمّى گرديده.

اَورامه : اورامن[ر.م] است.

اورانوس : نام يكى از اشخاص موهومه كه يونانيان قديم از جمله خدايان خودش دانسته و قديم ترين ايشان انگاشته و پسر ارض و شوهر وى اش مى پنداشته اند و در اصطلاح ارباب هيئت جديد، سيّاره ديگرى است غير از

::::::::::::::::::::::::::::::::::

١. در اصل خالى است اما در لغت نامه دهخدا طول آن ٢٤٤٠ كيلومتر آمده است.