قامــوس المعـــارف
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص

قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٢٩٩

لغت زندى، مادر و يونانى، كلمه نفى و به تركى، به معنى عرض و اتّساع و پهنايى و ادات تفضيل است: ان اوّل ان گوذل يعنى زيباتر و اوّل تر.

اَناتونِتَن : نهادن و گذاشتن.(ند)

انار : (چو كَنار) قصبه اى است بهجت آثار مابين يزد و كرمان كه آبش از كاريز و هوايش فرح انگيز و مردمانش دلير و پارسى زبان و شيعه مذهب مى باشند و هم ميوه معروفى است كه به تركى هم بدين اسم موسوم و تخفيفاً «نار» نيز گفته و به هندى «نين» و به فرانسه «گِرِناد» و به يونانى «زيديون» ناميده و از محصولات قديمه ايران بوده و امروز در همه ممالك جنوبى فرنگستان به عمل آمده و به چندين قسم مى باشد.

انار هندى : يا بهى هندى يا شَل; بار درختى است هندى و بزرگ تر از فندقى و در طعم تند و با اندك تلخى و نرم ملمّس و بى قشر.

انار بچه : به مازندرانى، زوفَرا[ر.م] و قسمى از
خراست.

اَناطيطُس : خايه ابليس[ر.م].(نان)

اَناغاطُس : (ل) رجوع به تركيبات «سنگ» شود. (نان)

اَناغُلس : (ل) مرزنگوش.(نان)

انالژزينرآنتيپرين.(سه)

اَناليقى : اَنجَره[ر.م] و يا تخم آن.(نان)

اَناهيد : ناهيد و ستاره زهره.

اَنَب : (چو طلب) بادمجان و رجوع به «نَغزَك» هم شود.

انباخون : (چو افلاطون) حصار و قلعه و جاى محكم.

اَنباذُقلُس : (ل) به نوشته ناسخ[ر.ض]، يكى از حكماى يونان كه در ٤٣٧٥ هبوطى ظهور يافته و به دقّت نظر امتياز داشته و از داود نبى(عليه السلام) و لقمان حكيم استفاده علوم كرده و ازآن رو كه عوام از ادراك كلمات وى قاصر بودند، ترك ملازمتش كرده و در صدد انكار و آزارش برآمدند.

انبار : (چو دلدار) مخفّفِ اين بار و (چو سردار) مملوّ و سرشار و استخر و تالاب و فروريختن خانه و ديوار و خس و خاشاك و فضلات و قاذورات كه به بساتين و زراعات مى دهند و هم قصبه اى است در بلخ]در افغانستان[و شهرى است در ساحل غربى فرات و در ده فرسخى سمت غربى بغداد كه در دوازدهم هجرى در عهد خليفه اوّل، به دستيارى خالد ابن وليد مفتوح گرديده وابوالعبّاس سفّاح، اوّلينِ عبّاسيان]در قرن٢ه:.[، از حيره بدانجا آمده و در تزيينش كوشيده و مركز خلافتش قرار داده و هم در آنجا بدرود جهان گفت و بعد از او منصور بدواً هاشميّه]در عراق[ را مركز خلافت كرده و اخيراً به بغداد نقل داد و اشخاص نيك محضر از آنجا ظهور يافته و اكنون مدّت ها است خراب و به منزله قصبه كوچكى است. و بالجمله لهراسب كيانى]چهارمين پادشاه كيانى [و يا بختنصّر ثانى[ر.م]بنايش گذاشته و اهل حيره و اسراى بنى اسرائيل را بدانجا نقل كرده و انبار نمود و ازاين رو به همين اسم اختصاص يافت و به نوشته بعضى، ازآن رو كه در زمان دولت ايرانيّه يا آثوريّه مجمع ارزاق عسكريّه بوده، بدين اسم مسمّى گرديده است.

انباردن : (چو انداختن) پر كردن و انبار نمودن.

انبارش : (چو افزايش) چيزى كه درون چيزى ديگر را بدان پر كنند.

اَنباريدن : انباردن.

اَنباز : همدم و رفيق و شبيه و شريك.

اَنبازيدن : انباز شدن.

انباشتن : (چو انداختن) انباردن.

اَنباغ; اَنباق : هوو و انباز و سرديّوث و نَباغ[ر.م].

اَنبان : كيسه و خرجين و پوست بز و گوسپند درست برآورده و دباغت شده كه چيزها را در آن گذارند و رجوع به «ياركند» هم شود.

انبانِ بار : مردم فربه و بيكاره و هيچ كاره.

اَنبانه : انبان[ر.م]، اِفراداً و تركيباً.

انبر : (چو گندم) مقراض و ماشه]انبر[ و آلت آهنين معروفى كه مسگر و غيره آتش و فلزّات تافته را بدان بردارند و آن را «گاز»]هم گويند[.

اَنبَرباريس : ظاهراً محرّف اَمبَرباريس[ر.م] است.

اَنبَرُت; اَنبَرُد : مخفّفِ اَنبروت[ر.م] و اَنبرود[ر.م]است.

انبروت; انبرود : (چو اشكبوس) اَمرود[ر.م].