قامــوس المعـــارف
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص

قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٢٤٥

استرش : (چو گُلْ سخن) گاوآهن.

اِستِركنين : يا اِستِريكنين; كه به لاتينى «اِستِرِكنينا» گويند، موافق آنچه در «اَذاراقى» اشاره نموديم، يكى از عوامل مره مقويّه و با وجود اينكه سمّى است بزرگ و قوىّ الاثر و خاصّيّتش از همه سموم مكشوفه تا حال بيشتر است، خود و تركيباتش در طب مستعمل و بالخصوص در فلج، معمول و قدر شربتش از پنج تا پانزده ميلى گرم و تا حال ترياق]پادزهر[ خوبى جهت آن پيدا نشده و ترياق متعارفى آن، جوهر مازو]نوعى درخت بلوط [و بهتر از همه قى نمودن بسيار است.(سه)

اِستِرِكنيناراِستِركنين.(تين)

استرنگ : (چو بدخدنگ) سَترَنگ[ر.م].

استرون : (چو عنتروش) سترون و استرمانند.

استرونتن : (چو اندرونْ تن) بستن.(ند)

استره : (چو غلغله) تيغ سرتراشى كه به عربى «موسى»]گويند[.

استره ليسيدن : دليرى و جانبازى كردن.

استسقا : (چو استفتا) به عربى، طلب آب كردن و در اصطلاح اطبّا به نوشته بحرالجواهر[ر.ض] و شرح اسباب[ر.ض]مرضى است صاحب مادّه بارده غريبه اى كه در ميان اعضا، داخل بوده و در خلل و فُرج آنها متخلّل گرديده و توليد ورم نمايد، يا در تمام اعضاى ظاهره و يا در مواضع تدبير غذا از معده و جگر و اَمعا و احشا، و به نام زِقّى و طبلى و لَحمى، به سه قسم مى باشد: امّا زِقّى : كه بدترين آنها است : آن است كه مادّه مائيّه در فضاى جوف شكم منتشر بوده و مُنتفِخ نمايد و به همين جهت بدين اسم اختصاص يافته، كه زِقّ به عربى، خيك و مَشگ را گويند و شكم صاحب اين مرض شبيه به خيك مملوّ از آب است. و اما لَحمى : كه اسلم انواع است : آن است كه مادّه مائيّه مخلوطه با خون بر تمام اعضا منتشر و در خَلَل و فُرج گوشت بدن محتبس شده و تمامى اعضا مانند خمير باشد و عمده سبب آن ضعف قواى كبدى و خوردن آب بسيار سرد است، خصوصاً بعد از حمّام و يا حركت شديده. و امّا طبلى آن است كه مادّه بادى و رياح غليظه اى كه دير به تحليل رود، با رطوبتى خيلى كم در فضاى شكم جمع شده و محتبس گردد، و به جهت اقتران رطوبتى همچنانى، همين قسم را «استسقاى يابِس» نيز گويند و ازآن رو كه شكم صاحب اين مرض شبيه و مانند طبل ممتلى با باد است، بدين اسم اختصاص يافته. و كليّه مرض استسقا، يا تنها يكى از اقسام مزبوره خواهد شد كه «استسقاى مفرد» گويند و يا از اجتماع دو نوع يا سه نوع از آنها تحقّق خواهد يافت كه «استسقاى مركّب» خوانند.

استطلس : (چو دلبررخ) مومياى كوهى.(نان)

استعارهرمجاز.(عر)

اِستِفتا : (ر) به عربى، طلب فتوى كردن و حكم پرسيدن.

اِستِفتاح : به عربى، طلب فتح و گشايش كردن و بالخصوص روز نيمه ماه رجب را گويند كه بر حسب ديانت اسلاميّه، به غايت محترم و روز مناجات و عرض حاجات به حضرت قاضى الحاجات و استجابت دعوات است.

استقامت : (ر. ف).(عر)

استقامت سير : در اصطلاح علم احكام نجوم، آن است كه كوكب، هر روز كه پيش رود، سيرش سريع تر از روز قبل باشد، مثل آفتاب و ماه و بعضى از حالات خمسه متحيّره]عطارد، زهره، مرّيخ، مشترى، زحل[ كه روزبه روز مقدار سيرشان در تزايد است و كوكب را در اين حال «مستقيم السّير» گويند.

استقبال :(ر. ف) و در اصطلاح علم نجوم، مقابله دو كوكب است و لكن هميشه فقط در مقابله شمس و قمر استعمال نمايند و اين را «امتلاء» نيز گويند كه قمر پر از نور مى باشد.(عر)

اُستُقيلا : پهلوانى بوده تورانى در لشگر افراسياب]پادشاه توران[.

استكو : (ل) رجوع به «سعد» شود.

استل : (چو دلبر) آبگير و تالاب و (چو احمد) كوتك زدن و آواز دادن.

استم : (چو دلبر) ستم، اِفراداً و تركيباً.

استن : (چو بلبل) ستون، اِفراداً وتركيباً و (چو مسجد)