روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٥٧ - ترجمه

و سعيد بن جبير،و روايت كرده‌اند از اميرالمؤمنين على-عليه السلام-و جماعتى اهل علم [١].

و«نظر»به معنى انتظار در قرآن بسيار است،منها قوله تعالى: وَ إِنِّي مُرْسِلَةٌ إِلَيْهِمْ بِهَدِيَّةٍ فَنٰاظِرَةٌ بِمَ يَرْجِعُ الْمُرْسَلُونَ [٢]،أى منتظرة،و قوله: وَ إِنْ كٰانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلىٰ مَيْسَرَةٍ ، [٣]أى انتظار،و مانند اين بسيار است.

اگر گويند:«نظر»كه به معنى انتظار باشد به نفس خود متعدّى بود، يقال [٤]:نظرته،بمعنى انتظرته.و چون به معنى«رؤيت»باشد به حرف جرّ متعدّى باشد [٥]چنان[كه] [٦]:نظرت اليه گوييم [٧]:در«نظر»كه تقليب حدقه است«إلى» گويند،و نيز«نظر»كه به معنى انتظار بود يك‌بار به خود متعدّى بود و يك‌بار به حرف جرّ،أ لا ترى إلى قوله تعالى: فَنَظِرَةٌ إِلىٰ مَيْسَرَةٍ ، [٨]و اين نظر بلا خلاف به معنى انتظار است[٢٣-پ].دگر در قول شاعر كه گفت [٩]:

وجوه يوم بدر ناظرات الى الرحمن يأتي بالفلاح
و قال جميل بن معمر:

و اذا نظرت اليك من ملك و البحر دونك زدتنى نعما
در اين بيتها بلا شبهه«نظر»به معنى انتظار است،و مع ذلك متعدّى است به«الى».

و جواب ديگر از اين سؤال آن است كه بعضى اهل علم گفتند از متأخّران [١٠]:«إلى»در آيت حرف جرّ نيست،و إنّما واحد«آلاء»است،و در واحد