فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٨ - كاوشى در حكم فقهى تجسّس آیت الله سيدمحسن خرازى
اشكال: اين روايت مربوط به انتخاب كالاست و از موارد تجسس محسوب نمىشود.
پاسخ: اين كار پيامبر، خود نوعى تجسّس و كاوش پيرامون چگونگى ميزان فعّاليّت اقتصادى درنظام اسلامى است.
٨. رسول اكرم «تهمت» را ثبت و ضبط مىفرمود. (٥٩)
٩. طلحه و زبير پس از بيعت با على(ع) ازآن حضرت بدگويى كردند. خبر اين كار آنها به حضرت رسيد. مولا آنها را خواست آن دو، سخنان خويش را انكار كردند. حضرت نيز[در بازخواست از آنها [شتاب ننمود و آن گاه كه براى سفر به مكه از اميرالموءمنين اجازه خواستند آنها را منع نفرمود و پيوسته آنها را زير نظر قرار مىداد و به اتهام [منسوب به آنها] ترتيب اثر نمىداد تا آن كه پرده كنار رود[و حقيقت برملا گردد. (٦٠)]
شايد عدم اقدام آن حضرت در برابر شنيدن اتهام، به اقتضاى مصلحت ويژه آن زمان بوده است و گرنه پيش از اين گذشت كه پيامبر تهمت را ضبط مىكرد و نزد خود نگاه مىداشت.
١٠.زراره از امام باقر(ع) روايت مىكند:
مردى برعلى بن الحسين(ع) وارد شد و گفت: زن شيبانى شما خارجى است و به على(ع) ناسزا مىگويد. چنانچه رساندن حرفهاى او به شما سبب خرسنديتان مىشود مىتوانم زمينه اين كار را فراهم سازم حضرت پاسخ مثبت داد. آن مرد گفت: هرگاه خواستيد مانند هميشه از منزل خارج شويد بى درنگ خود را درآن سوى خانه مخفى كنيد.
امام باقر(ع) درادامه مىفرمايد:
فرداى آن روز امام سجاد(ع) درآن سوى منزل پنهان شد. آن مرد آمد و باب گفتگو را با زن آن حضرت گشود؛ و همسر امام نيز همان سخنان را ابراز
(٥٩) عيون الاخبار، ابن قتيبه، ج١، ص١٧٢.
(٦٠) مضمون اين عبارت در الجمل، ص٤٣٧؛ موءتمر المفيد؛ و«النصرة لسيّد العتره» آمده است.