٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٩ - جهاد ابتدايى در عصر غيبت آیت الله محمّد موءمن

كننده ظاهرا از عدم جواز جهاد در دولت رهبران ستمگر پرسيده است و عطف «رباط» ـ كه امرى مستحب است ـ به جهاد، اين ظهور را تقويت مى‌كند و سوءال از خصوص وجوب جهاد نشده؛ زيرا ظاهر لفظ سوءال، برخلاف آن است به ويژه با داشتن عطف ياد شده .

به هرحال جواب امام(ع)كه فرموده است:«عليكم بهذا البيت فحجّوه» دلالت آشكار و التزامى‌دارد بر اين كه جهاد و آماده شدن براى جهاد در دولت رهبر ستمگر ممنوع است؛ به خصوص كه كلام امام(ع) درمقام جواب ـ پس از آن كه سوءال، دو يا سه بار تكرار شده ـ مكرّر شده است، و نهى از چيزى ـ اگرچه با دلالت التزامى‌هم باشد ـ درست به معناى منع الزامى و حرمت است؛ به جهت همان وجهى كه در دلالت صيغه نهى ذكر مى‌شود.

خلاصه، كلام امام(ع) كه:«عليكم بهذا البيت فحجّوه» دلالت دارد براين كه جهاد دردولت ستمگر حرام است و وقتى كلام بعدى امام(ع) را كه: «أما يرضى أحدكم...» دركنار همان جواب بگذاريم، معنايش اين مى‌شود كه حكم حرمت جهاد تا ظهور حضرت قائم(ع) به قوت خود باقى است و اطلاق اين حكم دربرگيرنده آن صورتى نيز هست كه دولت برحق اسلامى‌درزمان غيبت به رهبرى يك فقيه عادل يا به رهبرى موءمنان برازنده و صالح بنيان‌گذارى شود. بنابراين، جهاد همراه با اين دولت نيز حرام مى‌شود؛ زيرا فرض اين است غرضى كه جهاد براى آن تحريم شده، حاصل نشده است ومدت حرام بودن جهاد تمام نشده است. پايان مدّت حرام بودن جهاد، آشكار شدن دستور و حكومت امامان معصوم(ع) است كه با قيام قائم آن بزرگواران(ع) صورت خواهد گرفت.

نتيجه: روايت صحيح عبداللّه‌ بن مغيره را اگر چه ممكن است به زمان حاكمان جور و رهبران ستمگر اختصاص دهيم، اما اين عمل با اطلاق اين روايت سازگار نيست و اختصاص آن به زمان خاص، نيازمند دليلى است كه براين تقييد دلالت كند و گرنه اطلاق روايت مى‌رساند كه جهاد پيش از آشكار شدن فرمان و حكومت امامان معصوم(ع) حتى درزمان دولت برحق در عصر غيبت، حرام است.

٣. خبر كامل الزيارات از عبدالله بن عبدالرحمان اصمّ از جدّش از امام صادق(ع) ـ كه در آن حج را بر صدقه برترى داده است ـ نقل مى‌كند: