وظاهرا مى‌بايد كه موقف امام اعلى از موقف مأموم نباشد مكر آن كه علوّ به قدر يسيرى باشد مثل يك انكشت يا اندكى بيشترو ظاهرا تا نيم شبر معفوّ باشد و احوط مساوات است خصوصا درمسيل‌ها.

واحوط آن است كه موقف مأموم نيز چنين باشد چنانچه از بعضى اخبار مستفاد مى‌كردد اكر چه بعضى ديكر دلالت برتجويز علوّ مأموم برمقدار ازيد از آنچه مذكور شد مى‌كند.

واكر مقتدى يك كس باشد، درجانب راست امام ايستد مكر در نماز ميّت كه درخلف امام مى‌ايستد و ظاهرا محاذات آن كه در يمين ايستد قصورى نداشته باشد و اكر متعدد باشد درخلف امام بايستد مكر زن و عريان وقتى كه اقتداء به امثال خود كنند.

واحوط اين است كه مجزوم و مبروص و ولدالزّنا و اعرابى امامت نكند مكر آن كه صالح امامت جمعه منحصر در ايشان شود كه در اين صورت جمع ميان نماز جمعه به ايشان و بعد از آن ظهر منفردا احوط است و دربعضى اخبار وارد است كه هركه در روى او آثار باشد امامت نكند و ظاهرا مراد از آثار، برص و جذام باشد كه در بعضى اخبار به آن تصريح شده و درذكرى حمل آن به برص كرده (٣).

واحوط آن است كه بنده امامت نكند مكر بنده‌ها را واكر صالح اقتداء منحصر در او شود ظاهرا جماعت با او كردن درغير جمعه بهتر از ترك است و جمعه را با او كردن متعيّن است اكر چه بعد از آن اعاده ظهر منفردا احوط است.

ودراين خلافى نمى‌داند كه زن و خنثى امامت جمعه نتوانند كرد و احوط آن است كه در عيد نمازجمعه به مثل خود اقتداء نكند مكر در نماز ميّت.

وظاهرا هركاه شخصى امام جمعى شده نماز جماعت كرده باشد اعاده آن نماز با جمعى ديكر جماعت نتواند كرد مكر در نما زخوف و آنچه جمعى به آن تصريح كرده‌اند از صحّت آن ، دليلى واضح ندارد.

وهمچنين است حكم شخصى كه اقتداء به شخصى كرده نماز جماعت به جاى آورده باشد و خواهد كه همان نماز را ثانيا به جماعت كند اما نمازى را كه به‌انفراد كرده باشد اعاده آن جماعت نيكوست خواه معيد امام باشد وخواه مأموم.

(٣) ذكرى الشيعه، شهيد اوّل،موءسسه آل البيت،چاپ اوّل، ج٤،ص٤٧٢.