فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨ - جهاد ابتدايى در عصر غيبت آیت الله محمّد موءمن
درعبارت قواعد درهمين جا قرينه روشنى وجود دارد كه نشان مىدهد مراد از «امام» درمتن و شرح، امام معصوم است.
پس مرحوم فخر المحققين ـ چنان كه مىبينيد ـ ادعاى اجماعكرده براين كه جهاد بدون اذن امام معصوم(ع)جايز نيست.
١٢. شهيد ثانى در روضه دركتاب جهاد مىگويد:
جهاد چند قسم است: يكى جهاد ابتدايى با مشركان براى دعوت به اسلام و ديگر جهاد با كافرانى كه به مسلمانها هجوم آورده باشند... جهاد وقتى واجب مىشود كه امام عادل يا نايب خاص او ـ يعنى كسى كه امام او را براى جهاد يا اعم از جهاد نصب كند ـ حاضر باشد.اما براى نايب عام مثل فقيه، زمان غيبت امام، اقدام به جهاد ابتدايى جايز نيست و در مورد شرط وجود امام در جواز جهاد به جز معناى اول چيز ديگرى مراد نيست.
عبارت به روشنى صراحت دارد در اين كه فقيه نمىتواند بدون حضور امام معصوم به جهاد ابتدايى دست بزند و شهيد عدم جواز اقدام به جهاد توسط نايب عام در عصر غيبت را فرع اين حكم ذكر كرد كه درجهاد وجود امام يا نايب خاص امام شرط است.از اين جا به دست مىآيد كه ظاهر عبارت او اين است كه بدون اذن امام معصوم براى كسى جايز نيست كار جهاد را به دست بگيرد؛ فقيه باشد يا غير فقيه.
١٣. درمسالك مىنويسد:
جهاد بر چند قسم است: يكى اين كه جهاد به منظور خواندن كفار به سوى اسلام از طرف مسلمانان آغاز شده باشد. دراين گونه جهاد، بايد جهادگر بالغ و عاقل و آزاد و مرد باشد و شرطهاى ديگر غير اينها را نيز داشته باشد. شرط ديگر اين است كه اذن امام معصوم يا اذن كسى كه امام او را نصب كرده، حاصل باشد و اجماعا جهاد واجب كفايى است.
نوع ديگر جهاد اين است كه دشمنان كافر به منظور دست يابى به وطن و كشور مسلمانان به آنها حمله كنند [كه جهاد با آنان واجب مىشود.]