اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٥١٢ - حاج میرزا حسن خان جابری انصاری
میرزا محمّد حسن نجفی و آقا سیّد محمّدباقر درچه ای به تحصیل پرداخته و به تألیف کتاب و تحقیق مشغول شد. [در سال ١٣٢١ق به سفر حج رفت. در ماجراهای مشروطیّت، به آزادی خواهان پیوست و در اواخر سال ١٣٢٤ق و اوایل ١٣٢٥ق منشی انجمن ولایتی اصفهان بوده و در ١٦ شوال ١٣٢٥ق روزنامه «گنجینه الانصار» را منتشر کرد. پس از به سلطنت رسیدن محمّدعلی شاه و اقدامات او علیه مشروطه خواهان، دستور دستگیری او نیز صادر شد امّا او به عتبات عالیات رفت و از درس حاج سیّد اسماعیل صدر بهره برد و به اشاره او عمامه بر سر نهاد. پس از بازگشت به اصفهان ریاست عدلیه اصفهان را پذیرفت امّا به علّت دخالت کنسولگری روسیه در کارهای او از آن منصب استعفا داد. در سال ١٢٩٩ش اولین شماره روزنامه «اسرار الانصار» را منتشر کرد.] پس از آن به مطالعه و تحقیق و رسیدگی به املاک و مستغلات خود مشغول شد تا این که در شب پنج شنبه ١٥ جمادی الآخر ١٣٧٦ق (مطابق ٢٧ دی ١٣٣٥ش) وفات یافته و بنا بر وصیّت خود او، جسدش را در بقعه بابا رکن الدّین در تخت فولاد مدفون ساختند.
او طبع شعر داشته و ابتدا «محنت» تخلّص می کرد سپس آن را به «جابری» تغییر داد.
این کتابها از آثار اوست که به چاپ رسیده است:
١. «آفتاب درخشنده» ٢. «آگهی شهان از کار جهان» ٣. «بدایع و نوادر» ٤. «تاریخ اصفهان و روی و همه جهان» ٥. «تاریخ نصف جهان و همه جهان» ٦. «تفسیر حسن» ٧. «جوهر الجواهر» ٨. «شرح حال شیخ بزرگوار سعدی» ٩. «گزارش زندگانی پیر علیل شیخ جابری» ١٠. «گوهر شب چراغ» ١١. «للآلی السّمط فی معالی النّبی و السّبط» ١٢. «معجزات کلام اللَّه» ١٣. «نورالثّقلین» ١٤. «نوشدارو یا تهذیب الاخلاق»
و این تألیفات از اوست که هنوز به طبع نرسیده است:
١. «بعضی اشعار عرب و عجم» ٢. «بیست هزار نظم پارسی و عربی» ٣. «بعضی نوادر و بدایع گفتار مردم» ٤. «ترجمه شرح فقه ابو حنفیه» ٥. ترجمه دو جلد از «وفیات الاعیان» ٦. «تسهیل وصّاف» ٧. «رساله در حقیقت معاد» ٨. «منشات و منشدات نظم و