اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٥٦١ - میرزا حسن آتش
حسن برزانی*
حسن بن ناصر برزانی از فضلاء و نویسندگان کتب در قرن سیزدهم هجری، در سال ١٢٥٣ق جلد یکم کتاب «الکواکب الضّیائیه» در شرح زبده الاصول شیخ بهائی، تألیف سیّد یوسف خراسانی اصفهانی را به خط نسخ نوشته و کتاب به شماره ١٢٨٦ در کتابخانه مدرسه فیضیه قم موجود است.[١] نسخه دیگری از «الکواکب الضیائیه» (جلد دوّم) که توسط حسن برزانی در جمعه ٢٢ ذیقعده ١٢٥٤ق کتابت شده، به شماره ٥٤ در کتابخانه مدرسه معمارباشی تهران موجود است.[٢]
میرزا حسن آتش
میرزا حسن آتش بن حاج میرزا آقا بن میرزا محمّد طاهر بروجنی، از شعرای نیمه نخست قرن چهاردهم هجری، در سال ١٢٨٦ق متولّد شد و پس از تحصیلات مقدّماتی، در جوانی به شغل «زنجیره باقی»، «گلدوزی دستی» و «یراق دوزی» پرداخت امّا در اواخر عمر به داد و ستد و معاملات نقدی روی آورد.
در شعر پیرو سبک کلیم و صائب بود و در انجمن های ادبی اصفهان شرکت می کرد و در آنجا بود که از محضر شاعرانی چون محمدحسین عنقا، عمان سامانی، میرزا حسینعلی آشفته، و میرزا محمّدعلی مسکین کسب فیض کرد. ابتدا «بینوا» تخلّص می کرد و بعداً آن را به «آتش» تغییر داد. آتش در جمعه ٢١ رجب ١٣٤٩ق در اصفهان وفات یافته و در تکیه جوباره ای ها (فاضل سراب) در تخت فولاد مدفون گردید.
مادّه تاریخ وفاتش را حسام الدّین دولت آبادی چنین سروده است:
طبع «حسام» از پی تاریخ گفت:
«آتش ما سرد شدی زود بود»
دیوان اشعار او با مقدمه استاد همائی در سال ١٣٢١ش و بار دیگر در سال ١٣٣٦ش به چاپ رسید.
[١] فهرست فیضیه، ج١، ص٢٢٤.
[٢] فهرست معمارباشی، ص٥٨.