اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٥٠٦ - ملّا حسن دیلمانی گیلانی
است. سال وفات او معلوم نیست.[١]
ملّا حسن دیلمانی گیلانی
آخوند ملّا حسن بن ملّا علی بن ملّا حسن فقیه دیلمانی تنکابنی، عالم فاضل حکیم عارف و ادیب شاعر، از بزرگان اهل فضل و دانش بوده و در محلّه لنبان اصفهان ساکن بوده و بدین مناسبت به ملّا حسن لُنبانی نیز شهرت داشته است. وی تصوف را با حکمت جمع ساخته و در مسجد جامع عباسی تدریس حکمت خصوصاً شفا و اشارات می نموده است.
[ملّا عبداللَّه افندی صاحب ریاض با او نظر خوشی نداشته و می نویسد] از علوم دینی و نقلی نصیبی نداشته است.[امّا ملّا عبدالنبی قزوینی در تتمیم امل الآمل از او به عنوان «انه کان من الفضلاء و المشهورین و العلماء المعروفین علی مشرب الصّوفیه» یاد می کند.]
در اواخر عمر قوای عقلانیش اختلالی یافته و در همان اوان به تاریخ ١٦ صفر ١٠٩٤ق وفات یافته و در تخت فولاد مدفون شد. قبر او اکنون در بقعه صاحب روضات واقع شده است. گاهی رباعی می سروده است.
این رباعی از اوست:
از کثرت داغ توام افلاکم
وز زور لگدکوب حوادث خاکم
باران نشاط گر ببارد سنگم
ور آتش غم شعله کشد خاشاکم[٢]
[١] المآثر و الآثار یا چهل سال تاریخ ایران، ج١، ص٢٧٠؛ جغرافیای اصفهان (تحویلدار)، ص٦٧؛ الکرام البرره، ج١، صص ٣٤٢ و ٣٤٣؛ تاریخ اصفهان (جابری)، صص ٣٢٨ و ٤٠٢؛ شواهد الرّبوبیّه: مقدمه، ص صد و بیست و شش؛ منتخبی از تاریخ فلاسفه اسلام، ص٣٥٤؛ منتخب معجم الحکماء، ص٧٦؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج١، ص٥٠٠ و ج٢، ص٨٢٩؛ رجال اصفهان (دکتر کتابی)، ج١، ص٣٦٠.
[٢] تذکره نصرآبادی،ج١، ص٢٢٨؛ ریاض العلماء، ج١، ص١٨٤؛ تتمیم امل الامل، ص١٠٥؛ الروضه النضره، ص١٥٥؛ رجال اصفهان یا تذکره القبور، ص٩٩؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج١، صص ٤٧٧ و ٤٧٩ و ٥٤٣؛ اعیان الشیعه، ج٢١، ص٢٥٤، الذریعه، ج٩، ص٢٤٢؛ تاریخ علماء و شعرای گیلان، ص١١٢؛ نامها و نامدارهای گیلان، ص١٣٨؛ مشاهیر گیلان، ج٢، ص١٣٢.