بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٦٧ - كلام در لحاظ امر خارج از ذات

غير از محمولش قياس نكرد.

بيان مراد

قوله: اى الامر الخارج عن ذاتها: يعنى عن ذات الماهيّة.

قوله: لوحظت الماهيّة مقيسة اليه: ضمير در « اليه » به « الامر الخارج» راجع است.

قوله: فان كان هو المحمول: ضمير « هو » به « الامر الخارج» برمى‌گردد.

قوله: تؤخذ الماهيّة بالقياس اليه: ضمير در « اليه » به « الامر الخارج» راجع است.

قوله: امّا اخذها بشرط شيئ: يعنى امّا عدم صحّة اخذها الخ ضمير در « اخذها » به ماهيّت راجع است.

قوله: لانّه يلزم ان تكون القضيّة الخ: ضمير در « لانّه » به « اخذها » راجع است.

قوله: على انّ اخذ المحمول الخ: كلمه « على » يعنى علاوه.

قوله: يلزم منه حمل الشّيئ: ضمير در « منه » به اخذ المحمول فى الموضوع راجع است.

قوله: و تقدّمه على نفسه: يعنى و تقدّم المحمول على نفسه.

قوله: و هو مستحيل: ضمير « هو » به كلّ واحد من حمل الشّيئ على نفسه و تقدّمه على نفسه راجع است.

قوله: فانّهما متغايران: ضمير تثنيه در « فانّهما » به انسان و حيوان ناطق راجع است.

قوله: و امّا اخذها بشرط لا: يعنى و امّا عدم صحّة اخذ الماهيّة بشرط لا.

قوله: لانّه يلزم التّناقض: ضمير در « لانّه » به اخذها راجع است.

قوله: فيجوز ان تكون الماهيّة حينئذ: يعنى حين ما يكون هذا الغير الخارج هو غير