بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦١٣ - مسئله دهم جواز تخصيص قرآن به خبر واحد

خبر ظنّى بوده و احتمال خطاء و كذب در آن وجود دارد از اينرو چگونه بر قرآن عزيز مقدّم شود ولى سيره علماء از قديم الايّام بر اين بوده كه بخبر واحد عمل مى‌كرده و با آن عام قرآنى را تخصيص مى‌دادند بلكه اساسا نمى‌توان خبرى را پيدا كرد كه بآن عمل شده باشد و معذلك با عام يا مطلقى كه در قرآن آمده مخالف نبوده اگرچه عام مزبور مثل عمومات حلّيّت و امثال آن باشد بلكه ظاهرا مسئله تقديم خبر خاصّ بر عام قرآنى از مسائل اجماعى بوده كه بين علماء ما اختلافى در آن نمى‌باشد بنابراين جاى طرح اين سؤال است:

پس چه سرّى در آن است كه علماء جملگى در اينمسئله با هم متّفقند با اينكه قبلا گفته شد قرآن قطعى و وحى منزل بوده و خبر ظنّى مى‌باشد يعنى احتمال خطاء و كذب در آن راه دارد.

بيان مراد

قوله: يبدو من الصّعب على المبتدى: ترجمه تحت اللّفظى اين عبارت آنستكه: گرديده است از مشكلات بر شخص مبتدى.

قوله: ان يؤمن لاوّل وهلة: اينكه باور كند در اوائل تحصيلش.

قوله: و لو مثل عمومات الحلّ: مقصود احلّت لكم ما فى الارض جميعا مى‌باشد.

قوله: و نحوها: مانند كلوا و اشربوا و لا تسرفوا.

قوله: فما السّرّ فى ذلك: مشار اليه « ذلك » اجماعى بودن اينمسئله مى‌باشد.

قوله: مع ما قلناه: مقصود از « ما قلناه» قطعى بودن كتاب و ظنّى بودن خبر مى‌باشد.

متن: نقول: لا ريب في أنّ القرآن الكريم- و ان كان قطعي السّند- فيه متشابه و محكم (نصّ على ذلك القرآن نفسه)، و المحكم نصّ و ظاهر، و الظّاهر منه عام و مطلق. كما لا ريب أيضا في أنّه ورد فى كلام النّبي و الائمّة عليهم الصّلاة و السّلام ما يخصّص كثيرا من عمومات القرآن و ما يقيّد كثيرا من مطلقاته، و ما يقوم قرينة على‌