بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤١٦ - تعاريف ديگر براى مفهوم و منطوق و اعراض مصنف(ره) از آنها

مى‌باشد.

قوله: لا انّه بعد دلالتها على هذا المفهوم: ضمير در « انّه » بمعناى « شأن » مى‌باشد و ضمير در « دلالتها » به جمله شرطيّه برمى‌گردد.

قوله: و ظهورها فيه: ضمير مؤنّث در « ظهورها » به جمله شرطيّه و ضمير مجرورى در « فيه » به مفهوم برمى‌گردد.

قوله: يتنازع فى حجّيّته: يعنى حجّيّت مفهوم.

قوله: فانّ هذا لا معنى له: مشار اليه « هذا » نزاع در حجّيّت و عدم حجّيّت مفهوم بعد از ظهور جمله در آن مى‌باشد.

قوله: و ان اوهم ذلك: مشار اليه « ذلك » نزاع در حجّيّت و عدم حجّيّت مفهوم بعد از ظهور جمله در آن مى‌باشد.

قوله: بعض تعبيراتهم: يعنى تعبيرات علماء.

قوله: و لكن غرضهم ما ذكرنا: ضمير در « غرضهم » به علماء راجع است و مقصود از « ما ذكرنا» اينستكه:

مراد ايشان نزاع و طرح آن در ثبوت اصل مفهوم و ظهور و عدم ظهور كلام در آن مى‌باشد.

قوله: كما انّه لا نزاع الخ: ضمير منصوبى در « انّه » بمعناى « شأن » مى‌باشد.

قوله: على مفهوم لها: ضمير در « لها » به بعض الجمل راجع است.

قوله: اذا كانت لها قرينة خاصّة: ضمير در « لها » به بعض الجمل عود مى‌كند.

قوله: فانّ هذا: مشار اليه « هذا » موردى كه قرينه بر ثبوت مفهوم موجود باشد.

قوله: مع تجرّدها عن القرائن الخاصّة: ضمير در « تجرّدها » به جمله شرطيّه راجع است.

متن:

٣- اقسام المفهوم‌

ينقسم المفهوم الى مفهوم الموافقة و مفهوم المخالفة: