صافي در شرح کافي - قزوینی، خلیل - الصفحة ٤١٨
مراد، اين است كه: پيرو ظن، مشرك است و هر كه پيروى ظن خود نكند، ليك پيروى فتواى ديگرى كند غير خانواده پيغمبرِ خود، گمراه مى شود. مراد، اين است كه: پيروِ فتواى غير دوازده امام در مسئله اى كه در محكمات قرآن نيست و بى مكابره اختلاف در آن و در دليل آن مى رود، مشرك است و هر كه پيروى ظن خود نكند در مسائل و پيروىِ فتواى غير دوازده امام نكند در آنها، ليك آن دو جماعت را مشرك نشمرده، مخالفت كند با آيات محكماتِ كتاب الهى و احاديث پيغمبرِ خود كه در آنها شركِ آن دو جماعت صريح شده، منكر مى شود آن محكمات را. پس مشرك مى شود؛ چه در اين مسئله، پيروى ظن خود كرده.
[حديث] يازدهم
.اصل: [مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ «لَا، أَمَا إِنَّكَ إِنْ أَصَبْتَ، لَمْ تُؤْجَرْ؛ وَإِنْ أَخْطَأْتَ، كَذَبْتَ عَلَى اللّه ِ عَزَّ وَجَلَّ».
شرح: گفتم امام جعفر صادق عليه السلام را كه: وارد مى شود بر ما مسئله اى چند كه نمى شناسوم جواب آنها را در كتاب خدا و نه در بيان رسولش. پس به ديدِ خود، فكر مى كنيم در آنها و جواب مى گوييم. آيا جايز است يا نه؟ پس امام گفت كه: نه. آگاه باش! به درستى كه تو اگر جواب موافقِ حكم الهى گفتى، ثواب داده نشدى و اگر خطا كردى، دروغ گفتى بر خداى ـ عَزّ و جلّ ـ. مراد، اين است كه: رسيدن به حق و خطا كردن در اين قِسْم جايى، اتّفاقى است. به اختيار تو نيست، پس در هر دو صورت، گناه دارى.
[حديث] دوازدهم
.اصل: [عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ ب «قَالَ رَسُولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : كُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ، وَكُلُّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ».