الصِّبْيَانِ وَمَتَى يُؤْخَذُونَ بِهِ» است. بعد از آن باقى مى دارد بعضِ شما را تا باشيد پيران، و بعض شما فوت مى شود پيش از پيرى. و اين را در اين جا گفت، نه پيش تر، براى اين كه مكلّف پيش از بلوغ فوت نمى شود. و اينها همگى شده تا هر يك از شما دريابيد اجلى معيّن از جانب اللّه تعالى را و تا شايد خردمندى كنيد به اقرار به اين كه اينها براى زيستن دنيا و بس نيست. پس در تميز نيك و بد، اختلاف از روى ظن نبايد كرد؛ بلكه طلب علم از رسولان و كتاب هاى الهى و اوصياى رسولان بايد كرد.

.اصل: «وَقَالَ : «إِنَّ فِي اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا أَنْزَلَ اللّه ُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ رِزْقٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ لَايَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ» [١] ».

شرح: مضمون اين آيت در سوره جاثيه است؛ امّا لفظ ، موافق نيست. پس مى تواند بود كه نقل مضمون شده باشد. يا اين، قرائتى غير مشهور باشد. يعنى: و اللّه تعالى گفت: به درستى كه در دگرگون شدن شب و روز و در آنچه فرو فرستاد اللّه تعالى از بالا كه رزق خلايق باشد؛ چه باران، سببِ رزق است، پس زنده كرد به آن باران زمين را به گياه، بعد از مردن آن زمين به بى گياهى، و در تغيير بادها از مشرق به مغرب و عكس آن و مانند آنها، هر آيينه دليل هاست براى جمعى كه خردمندى مى كنند و در نيك و بد، اختلاف از روى ظن نمى كنند؛ بلكه اقرار به احتياج به رسولان و كتاب هاى ايشان و اوصياى ايشان مى كنند.

.اصل: «وَقَالَ : «يُحْىِ الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْايَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ» ». [٢]

شرح: و گفت در سوره حديد: زنده مى كند اللّه تعالى زمين را بعد از مردن آن. به تحقيق صريح ساختيم براى شما دليل هاى ربوبيّت خود را تا شايد كه شما خردمندى كنيد و در نيك و بد، اقرار به احتياج به رسولان و كتاب هاى ايشان و اوصياى ايشان كنيد.

[١] جاثيه (٤٥): ٥ .[٢] حديد (٥٧): ١٧ .