صافي در شرح کافي - قزوینی، خلیل - الصفحة ٢٠١

شَيْئاً است. پس به تقدير اين است كه: «وَلَا تُشْرِكُوا بِالْوَالِدَيْنِ إحْسَاناً». و احسان عبارت است از نعمت اللّه تعالى كه به خلايق داده. مراد اين است كه: رسول اللّه و امير المؤمنين ـ صَلَوَاتُ اللّه ِ عَلَيْهِمَا وَآلِهِمَا ـ اجلّ و اعظمِ نعمت هاى اللّه تعالى اند و هيچ نعمتى با ايشان برابرى نمى كند؛ زيرا كه اگر ايشان نمى بودند، يك مُتنفّس در روى زمين نمى بود. پس معرفت ايشان، فرضِ عين و عينِ فرض است. مُشارٌإِليهِ ذلكم، «لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً» تا آخر است. مَا ظَهَرَ مِنْهَا عبارت است از قدر مشترك ميان آنچه مدلول مطابقى يا تضمّنىِ قرآن باشد و آنچه عاملش آن را از مردمان پنهان نكند و مانند آنها. وَمَا بَطَنَ عبارت است از قدر مشترك ميان آنچه مدلول التزامى قرآن باشد و آنچه عاملش آن را از مردمان پنهان كند و مانند آنها. و مثال ها براى هر كدام مى آيد در «كِتَابُ الْحُجَّة» در حديث دهمِ «بَابُ مَنِ ادَّعَى الْاءِمَامَةَ» تا آخر، كه باب هشتاد و چهارم است و در «كِتَابُ النِّكَاح » در حديث چهل و هفتم «بَابُ نَوَادِر» كه باب صد و نودم است و در «كِتَابُ الْأَشْرِبَة» در حديث اوّلِ «بَابُ تَحْرِيمِ الْخَمْرِ فِي الْكِتَابِ» كه باب بيستم است. تَحْريم در حَرَّم اللّه ُ به معنى گرامى كردنِ چيزى است، مثل «عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّم». پس اين اشارت است به آيت سوره بنى اسرائيل: «وَ لَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِى ءَادَمَ» [١] . يعنى: و گفت در سوره انعام كه: بگو اى محمّد خلايق را كه: بياييد تا خوانم آنچه را كه حرام كرده صاحب كلِّ اختيار شما بر شما، كه شريك مكنيد با او چيزى را در عبادت و شريك مكنيد با نبى و وصى نعمتى از نعمت هاى اللّه تعالى را و مكشيد فرزندان خود را از ترس مُفلسى. ما رزق مى دهيم شما را و آن فرزندان را. و نزديك مشويد رسواها را، خواه آنچه ظاهر باشد از جمله رسواها و خواه آنچه پنهان باشد. و مكشيد جاندارى را كه گرامى كرده آن را اللّه تعالى، مگر به علم به خوبىِ آن كشتن، مثل قصاص. آنچه مذكور شد، سفارش كرده اللّه تعالى شما را به آن تا شايد خردمندى كنيد.